نشا شیرین بیان

تولید و فروش نشا شیرین بیان

شیرین بیان

شیرین بیان (Glycyrrhiza glabra L.) از خانواده بقولات یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی جهان است که نورپسند و مقاوم به شوری است. این گیاه گونه ای شورپسند و مناسب جهت رشد و تکثیر در سامانه های شورورزی و احیاء اراضی در مناطق خشک و نیمه خشک است. شیرین بیان خاصیت نمک زدایی وشیرین کنندگی خاک را دارد.

گیاه شناسی شیرین بیان

شیرین بیان در آب و هوای نیمه گرمسیری و در خا کهای غنی تا ارتفاع 4/1 متر رشد می کند. این گیاه به صورت درختچه ای مقاوم، چند ساله و دارای برگ های متناوب، مرکب از 4 تا 7 زوج برگچه و بیضوی یا نیزه ای شکل است. گل ها نامنظم به رنگ سفید تا ارغوانی با غلاف های مسطح است. میوه ها به صورت نیام، به طول دو تا سه سانتی متر و خرمایی رنگ، بدون کرک، حفره دار و حاوی سه تا پنج دانه لوبیایی شکل به رنگ قهوه ای هستند. ریشه اصلی تقریبا به طول 5/ 1 سانتی متر نرم، فیبری و دارای فضای داخلی زرد روشن است، که به 3- 5 ریشه فرعی به طول، حدودا 25 / 1 سانتی متر تقسیم می شود.

که از این قسمت، ریزوم ها تشکیل شده و بسته به شرایط خاک طول آنها به 200 سانتی متر نیز می رسد.

ریشه ها حاوی ترکیبات متعددی از خانواده های تریترپن، ساپونین، فلاونویید، ایزوفلاونویید، هیدروکسی کومارین، استرول و به مقدار جزیی اسانس است.

مهمترین شاخص در تعیین کیفیت ریشه شیرین بیان درصد اسیدگلیسیریزیک است .اسیدگلیسریزیک با فرمول ( C42H62O16 ) که یکی از مهمترین ترکیبات فعال در ریشه این گیاه است به صورت پودر کریستالی سفید رنگ بوده و 50 مرتبه از شکر شیرین تر است. این ماده دارای خاصیت ضدالتهابی و خلط آوری (اکسپکتورانت) است.

نیاز اکولوژیکی شیرین بیان

شیرین بیان گیاهی متحمل به شوری بوده و می تواند تا سطح شوری 300 میلی مولار را به خوبی تحمل کند. این گیاه در خاک های شنی عمیق، رطوبت 9 درصد که از آب اشباع باشد و پی اچ متوسط 1/ 7 بهتر رشد می کند. شیرین بیان نورپسند بوده و در طول رویش به هوای گرم و نور کافی نیاز دارد. انواع مختلفی از این گیاه در دمای 25 - 6 درجه سانتی گراد با بارندگی سالانه بین 1160 – 400 میلی متر رشد بهتری دارند.

کاشت شیرین بیان

شیرین بیان هم از طریق بذر و هم اندا مهای رویشی زیرزمینی (ریشه و ریزوم) قابل تکثیر است. در روش کاشت بذری، بذور شیرین بیان در عمق 2 تا 3 سانتی متر کشت خواهد شد. جهت کاشت مستقیم بذر شیرین بیان به میزان 12 الی 15 کیلوگرم در هکتار بذر نیاز خواهد بود. کاشت به صورت ردیفی و تراکم بوته 50 در 80 سانتی متر انجام میگیرد. بذرهای شیرین بیان به دلیل غیرقابل نفوذ بودن پوسته آن دارای خواب بذر است و باید جهت شکست خواب اقدامات لازم صورت گیرد. یکی از عوامل مؤثر بر جوانه زنی بذر درجه حرارت است.

در مطالعه ای جهت تعیین درجه حرارت بر درصد جوان هزنی، سرعت جوانه زنی و تعیین دماهای کاردینال جوانه زنی بر روی دو توده شیرین بیان کرمانشاه و فارس نتایج حاکی از آن بود که بیشترین درصد جوانه زنی در بذور کرمانشاه و فارس به ترتیب در دمای 25 و 20 درجه سانت یگراد مشاهده شد و درصد نهایی جوانه زنی بذور فارس بیشتر از کرمانشاه بود. برای هر دو توده، کوتاهترین زمان رسیدن به 10 ، 50 و 90 درصد جوانه زنی در محدوده 20 تا 30 درجه سانتی گراد به دست آمد. درجه حرارت کمینه، بهینه و بیشینه جوانه زنی به ترتیب 2/ 2،29/1 و 3/ 45 سانت یگراد برای بذور جمع آوری شده از کرمانشاه و 4/ 2، 2/ 29 و 44 درجه سانتی گراد برای بذور فارس حاصل شد. خراش دهی شیمیایی نیز درصد جوانه زنی را به طور معنی داری افزایش می دهد. چنانچه بذور با اسید سولفوریک به مدت 25 دقیقه تیمار شود، صدرصد بذور جوانه خواهند زد. در دمای 15 و 25 درجه سانتی گراد، درصد و سرعت جوانهزنی بذرها با افزایش زمان غوطه وری در اسید سولفوریک از 5 به 30 ، 45 و 60 دقیقه، به طور معن یداری افزایش یافت. در دمای 35 درجه سانتی گراد، اختلافی بین 5 و 60 دقیقه غوطه وری دیده نشد.

در پژوهشی جوشاندن بذور در آب به مدت پنج دقیقه، توانست شاخص های جوان هزنی بذر را تا حدود زیادی بهبود بخشد. به طوریکه بیش از 40 درصد بذرها جوانه زدند. جهت تعیین نوع تیمار شکست خواب بر جوانه زنی بذر شیرین بیان پژوهشگران گزارش کردند که تیمار آب جوش در مدت 2 دقیقه ( 33/ 81 درصد نسبت به شاهد) و تیمار غرقاب برای مدت 2 روز ( 33/ 53 ) مؤثرترین تیمارها بر درصد جوانه زنی بذور شیرین-بیان بودند. همچنین تیمارهای کاربرد اسید و نیترات پتاسیم و سرمادهی مرطوب تأثیری بر خواب بذور شیرین بیان نداشتند.

در روش تکثیر با بذر بهتر است بذرها در خزانه کاشته و سپس نشاها را به زمین اصلی انتقال داد. در این صورت در اواسط پاییز نشاءها به زمین اصلی انتقال داده می شوند. در این روش برای هر هکتار زمین به 30 هزار نشاء نیاز است.

اگرچه کشت شیرین بیان را م یتوان از طریق بذرکاری نیز انجام داد، ولی از نظر سهولت و سرعت اخذ نتیجه، روش تکثیر رویشی رایج تر است. تکثیر رویشی از طریق تقسیم ریشه انجام می گیرد. بدین منظور، گیاهان سه تا چهار ساله را از خاک خارج کرده، آنگاه پس از تمیز کردن ریشه ها، قطعاتی به طول 15 تا 25 سانتی متر از آ نها جدا و در عمق ده سانت یمتر به صورت افقی و به فاصله 50 سانتی متر از یکدیگر کشت می شوند. در این روش در هر هکتار زمینبه 40 تا 70 هزار قلمه ریش های نیاز است.

داشت شیرین بیان

مواد و عناصر غذایی کافی نقش مهمی در افزایش عملکرد ریشه و مقدار مواد مؤثره شیرین بیان دارد. فصل پاییز افزودن ۳۰ تا ۴۰ تن در هکتار کود دامی کاملاً پوسیده، به زمین هایی که شیرین بیان کشت می شود، مناسب است و سبب افزایش عملکرد ریشه می شود. همچنین فصل پاییز هنگام آماده سازی زمین باید۵۰ تا ۶۰ کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر به خاک اضافه شود.

زمان و نحوه برداشت شیرین بیان

محصول ریشه ها پس از 5- 3 سال قابل برداشت هستند. برداشت اندام های زیرزمینی شیرین بیان در فصلی که برگ ها در حال ریزش است و در انتهای فصل رویشی (پاییز و زمستان) باید انجام شود، زیرا در این دوره از رشد گیاه، ریشه دارای حداکثر مقدار ماده گلیسیریزین است.

پژوهشگران گزارش کردند که ریشه های برداشت شده در دی ماه نسبت به زمان های دیگر برداشت، دارای درصد رطوبت کمتر و گلیسریزین بیشتری بودند. بدین منظور، شیارهایی به عمق حدود یک متر در امتداد طرفین ردیف-های کاشت حفر می شود، به طوریکه با نرم و آزاد شدن خاک، تمام سیستم ریش های گیاه به راحتی از خاک خارج شود. پس از جدا کردن شاخه های کوچک، ریشه های صاف و راست شسته شده و به قطعاتی به طول 150 - 90 سانتی متر تقسیم و به آرامی در طی چندین ماه در زیر پوشش هایی خشک می شوند.

پس از برداشت شیرین بیان

بعد از برداشت ریشه های شیرین بیان، نیاز است که خاک ریشه ها که عامل آلودگی های قارچی و باکتریایی هستند، حذف شوند. بدین جهت می توان به وسیله دستگاه های نوسان کننده، خاک همراه با ریشه ها را تا حدودی جدا کرده و سپس با شستشو سریع با آب، ریشه ها را تمیز کرد و در نهایت برای جلوگیری از کپک زدن ریشه ها، باید آ نها را با خشک کن هوای گرم (حداکثر دمای 50 درجه سانتیگراد) و یا در آفتاب خشک کرد و سپس جهت عرضه، خرد کردن ریشه ها با استفاده از دستگاه های برش علوفه یا دستگاه های مخصوص برش ریشه ها انجام می شود.