گل سوسن و لیلیوم
اسم علمی سوسن و لیلیوم:Lilium spp
اسم انگلیسی سوسن و لیلیوم:Oriental lily, Hybrid lily
خانواده سوسن و لیلیوم:Liliacea
لیلیوم گیاهی است پیازی(سوخدار) با نیاز سرمایی، که دارای برگهای باریک زیادی است. این گیاه گاهی دارای پیاز هوایی(سوخیزه) در محل بین برگها نیز هست.
گلها تترامر بوده و کاسبرگها نیز به شکل گلبرگها رنگی هستند.
چرخه رشد سوسن
رشد ریشهها در طی دو هفته پس از کاشت آغاز میشود و ریشه پیازهای سالم بر روی طبق پیاز قابل مشاهده است.
در این مدت هوای سرد و در حدود 12-10 درجه سلسیوس برای رشد ریشهها لازم است.
اما برای رشد برگساره و ساقه به دمای بیشتری نیاز است و دمای حدود 18 درجه سلسیوس موجب رشد ساقه میشود.
از زمان کاشت تا تولید گل حدود 3-2 ماه بسته به نوع و رقم لیلیوم به طول میانجامدو انواع شرقی نسبت به سایر انواع، 4-2 هفته دیرتر وارد مرحلهی گلدهی میشوند.
بعد از گلدهی میتوان ساقه گل را قطع کرد اما نباید بیش از یک سوم طول آن را کوتاه کرد زیرا پیازهای موجود در زیر خاک هنوز به غذاسازی برگها برای رشد و بزرگ شدن نیاز دارند
بعد از اتمام گلدهی و بسته به نوع لیلیوم و در حدود اواسط الی اواخر تابستان، برگها شروع به زرد شدن میکنند.
تا زمانی که رنگ برگها به طور کامل زرد و قهوهای شود باید صبر کرد و سپس میتوان با وسیلهای تیز نیز مابقی ساقه را نیز کوتاه کرد.
حال میتوان پیازها را برای انبارداری و زمستان گذرانی در همان خاک باقی گذاشت و یا میتوان آنها را از بستر خارج کرد که در این صورت بهتر است آنان را داخل موادی همانند پیتماس مرطوب با 50-30 درصد رطوبت قرار داد و به انبار سرد منتقل کرد. این رطوبت از آن جهت حائز اهمیت است که ریشههای موجود در قسمت پایه پیاز خشک نشوند و از بین نروند.
کاشت سوسن و بستر مناسب کاشت لیلیوم
عضو ذخیرهای گیاه، پیاز(سوخ) آن است که متشکل از تعداد زیادی فلسهای گوشتی است که در واقع برگهای تغییر شکل یافته چسبیده به یک ساقه فشرده هستند. در سطح تجاری عمدتاً از فلسها و یا کشت بافت برای ازدیاد لیلیوم استفاده میشود.
جدا کردن فلسهای پیاز یکی از روشهای تکثیر این گیاه است.
فلسها به مدت 6 هفته به مکانی کم نور و یا تاریک و در دمای 21-18 درجه سیلسیوس قرار میگیرند. در طی این مدت باید به صورت دائم رطوبت بستر بررسی شود. بدیهی است که تجمع آب به صورت آزاد در داخل بستر موجب پوسیده شدن فلسها خواهد شد.
پس از گذشت حدود6 هفته، پیازهای بسیار کوچکی در انتهای فلسها شکل میگیرد که کمکم تولید ریشه میکنند.
پس از مشاهده ریشهها، میتوان پیازهای کوچک(سوخک) را از یکدیگر جدا کرد و در بستر مستقل کاشت، این پیازها به تدریج بزرگ میشوند و به تعداد فلسها و همچنین اندازهی پیاز افزوده میشود. حدود 3-2 سال طول میکشد که محیط این پیازها به 18-15 سانتیمتر (حداقل محیط پیاز برای گلدهی) برسد.
بستر کاشت مناسب سوسن و لیلیوم
لیلیوم برای رشد مناسب نیازمند یک بستر سبک، استریل و ضدعفونی شده و عناصر غذایی کافی دارد.
کاشت حتماً در بستری عاری از هر گونه بیماری انجام پذیرد. لیلیوم را میتوان در بسترهای مختلفی پرورش داد که باید دارای زهکش خوب و استریل باشد.
پیاز لیلیوم نیازمند حداقل 40 سانتیمتر خاک با زهکش خوب است. بیشتر توصیه میگردد پیت به بستر کاشت اضافه گردد که در هر حال PH آن حائز اهمیت است و باید در محدوده 5/6-5/5 باشد
هم اکنون در ایران به صورت گستردهای از کوکوپییت – پرلیت برای پرورش گلخانهای لیلیوم استفاده میشود.
میتوان به جای پرلیت از پوسته استریل شده برنج، خاک لوم یا ماسه دانه درشت استفاده کرد. برای مخلوط پیت پرلیت از 40 تا 80 درصد پیت سیاه همراه با 20 تا 60 درصد پرلیت و یا حتی 100 درصد پیت ماس استفاده کرد ولی باید PH آن توسط افزودن آهک کشاورزی به میزان یک کیلوگرم به هر مترمکعب بستر افزایش یابد.
معمولا کیفیت گلها پس از یکبار استفاده از بستر در کشتهای بعدی کاهش مییابد. این موضوع میتواند به دلیل تغییر وضعیت فیزیک بستر پس از ضدعفونی باشد.
برای بهبود بستر میتوان حدود 1 مترمکعب کود گاوی کاملاً پوسیده به هر 100 مترمربع اضافه کرد و آن را کاملاً مخلوط کرد. بدیهی است از مصرف کودهای کم پوسیده باید به شدت اجتناب کرد، زیرا علاوه بر مشکلات مربوط به آفات و بیماریها، عموماً شوری بالایی نیز دارند.
