پاپایا - خربزه درختی - میوه های گرمسیری
گیاه شناسی پاپایا - خربزه درختی
اسم علمی پاپایا - خربزه درختی
Carica papaya
اسم انگلیسی پاپایا - خربزه درختی
papaya ,pawpaw, melon
خانواده پاپایا - خربزه درختی
Caricaceae
موطن اصلی پاپایا آمریکایمرکزی و بهویژه مکزیک بوده و در قرن 16 از آنجا به سایر نقاط جهان پراکنده شده است.
خربزه درختی گیاهی همیشه سبز و سریع الرشد می باشد. که عمر کوتاهی(5 الی 7 سال دارد). این گیاه دارای ساقه منفرد، اسفنجی و توخالی به رنگ خاکستری یا قهوه ای متمایل به خاکستری است.
قطر تنه بین 10 تا 30 سانتی متر و ارتفاع آن بین 2 تا 10 متر است.
خربزه درختی معمولاً دو پایه است و از نظر جنسیت به سه دسته نر، ماده و دوجنسی طبقه بندی می شوند.
جنسیت در خربزه درختی تحت تأثیر شرایط آب و هوایی به ویژه دما و خشکی قرار می گیرد.
برگ های پاپایا - خربزه درختی
برگ ها به صورت خوشه در رأس و بخش بالایی ساقه قرار دارند.
شکل برگ ها پنجه ای بوده و حاوی 7 تا 11 لوب می باشند.
برگها تماماً در انتهای فوقانی تنه قرار دارند.
برگ با یک دمبرگ شکننده به طول 50-25 سانتیمتر به تنه درخت متصل میشود.
رنگ دمبرگ معمولاً مخلوطی از رنگ سبز روشن، قرمز یا بنفش است. وقتی تنه، دمبرگ و میوههای جوان زخمی بشوند از آنها شیره خارج میشود.
گل های پاپایا - خربزه درختی
خصوصیات گلهای نر پاپایا - خربزه درختی: گلآذین آنها خوشهای که طول آن بین 90 – 60 سانتیمتر متغییر است. تعداد گلها در گلآذین 100-25 عدد است. گلبرگها باهم ترکیب شده و حالت لولهای شکل به خود میگیرند. 10 پرچم بارور دارد و تخمدان نابارور و غیرفعال دارند. گلهای نر زرد رنگ و 4-2 سانتیمتر طول و 5 گلبرگ دارد. نر بودن در نتیجه از بین رفتن مادگی است که طی شرایط تابستان گرم اتفاق میافتد.
خصوصیات گلهای ماده پاپایا - خربزه درختی: گلآذینهای ماده کوتاهتر و به طول 6-4 سانتیمتر بوده و گلهای کمتری دارند. گلها بزرگتر، سفید یا کرمی با 5 گلبرگ آزاد و بدون پرچم ولی تخمدان بزرگ با 5 کلاله بادبزنی شکل دارد.
خصوصیات گلهای دوجنسه پاپایا - خربزه درختی: تقریباً بههمان شکل و ترتیب گلهای ماده ظاهر میشود. فقط پرچمهای فعال دارند. گلآذینها در پاپایا در محور هر برگ بوجود میآید.
میوه پاپایا - خربزه درختی
میوه پاپایا سته است و وزن میوه نیز میتواند از 225 گرم تا 6/8 کیلوگرم متغییر باشد.
میوه بیضی شکل تا گلابی بوده و تقریباً ظاهری شبیه به توپ راگبی دارد.
میوه از رشد و تکامل تخمدانهای گلهای ماده یا دوجنسه بوجود میآید و از تنه درخت آویزان است.
از نظر کیفیت ضخامت گوشت بسیار مهم است و بین 4-1/5 سانتیمتر است.
شرایط اقلیمی و خاک مورد نیاز پاپایا - خربزه درختی
خربزه درختی، گیاهی حساس به یخبندان می باشد.
دمای مناسب برای آن 22 تا 26 درجه سانتی گراد می باشد.
خربزه درختی بومی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری می باشد. در ارتفاع 600 تا 1200 متر از سطح دریا رشد می کند و عامل محدود کننده سرما می باشد.
دمای زیر 11 درجه سانتی گراد اثر منفی بر رشد و میوه نشینی دارد و به شدت بلوغ میوه و رسیدن آن را به تعویق می اندازد. در ارتفاع بالاتر از 1200 متر، میوه بی مزه می گردد.
رطوبت نسبی بیش از 60 درصد برای پاپایا مطلوب است.
اسیدیته مناسب برای کشت پاپایا بین 6 تا 6/6 می باشد و به شوری حساس است.
اغلب ریشه های آن در عمق 20 سانتی متری قرار می گیرند و به ندرت در عمق 80 سانتی متری گسترش می یابند.
خاک های سنگین از نفوذ ریشه جلوگیری کرده و باعث محدودیت ساخت و ساز دی اکسید کربن خالص می گردند.
ازدیاد پاپایا - خربزه درختی
تکثیر جنسی پاپایا - خربزه درختی: خربزه درختی عموماً از طریق بذر تکثیر می شود.
تکثیر غیر جنسی پاپایا - خربزه درختی: این روش تکثیر مرسوم نمی باشد.
تکثیرجنسی پاپایا - خربزه درختی
بذرهای آن در لایه بیرونی دارای پوشش ژلاتینی می باشد که حاوی بازدارنده هایی است که از جوانه زنی بذر درون میوه و پیش از بلوغ ممانعت به عمل می آورد، به جهت جوانه زنی بذر اقدام به حذف لایه پوششی با انجام تیمار می نماییم.
بذرهای تازه خربزه درختی را شسته و در معرض جریان هوا خشک می کنند و سپس در انبار خنک نگهداری می نمایند. خیساندن بذر پیش از کشت باعث افزایش قدرت، سرعت و یکنواختی جوانه زنی بذر می شود.
نگهداری بذرها دردمای زیر 15 درجه سانتیگراد به مدت 30 تا 50 روز باعث کاهش فعالیت بازدارنده های رشد و افزایش جوانه زنی بذر می شود.
ازدیاد غیرجنسی پاپایا - خربزه درختی
اگرچه تکثیر غیرجنسی مرسوم نمی باشد اما می توان با قلمه ساقه تکثیر نمود. برای مثال رقم Hortus Gold در آفریقای جنوبی با استفاده از قلمه های ساقه برگ دار تکثیر شده اند. شاخه های انتهایی برگ دار بزرگ که بعد از فصل زمستان توسعه یافته اند برای تهیه قلمه مناسب می باشند. ریشه دهی قلمه در زیر شرایط میست( مه افشانی نوبتی) صورت می گیرد. القاء شاخه های انتهایی ( شکستن غالبیت انتهایی) به گیاهان توسعه یافته با استفاده از محلول سیتوکنین به همراه جیبرلیک اسید صورت می گیرد. ریشه دهی قلمه ها حدود سه هفته طول می کشد.
گیاهان تکثیر شده به روش غیرجنسی، یکنواخت تر، میوه دهی سریع تر و عملکرد بهتری نسبت به گیاهان تکثیر شده با روش جنسی دارند.
خربزه درختی همچنین می تواند با روش پیوند تکثیر شود. 1- پیوند شاخه( شکافی)2- پیوند جوانه( وصله ای و T). موفقیت در پیوند شاخه بیش تر از پیوند جوانه است.
آبیاری پاپایا - خربزه درختی
آبیاری برای پاپایا - خربزه درختی در مراحل قبل از میوه دهی هر 10-7 روز یکبار باید انجام شود.
آبیاری در مرحله میوه دهی هر 15 روز یکبار صورت می گیرد.
آبیاری کافی در پاپایا موجب رشد سریع میوه و عملکرد خوب محصول می شود.
بهترین سیستم آبیاری برای پاپایا قطره ای می باشد، چون از تماس مستقیم با ساقه جلوگیری شده و از پوسیدگی طوقه جلوگیری می شود.
گیاهان جوان به علت رشد رویشی زیاد به آبیاری بیش تری نیاز دارند.
کود دهی و تغذیه پاپایا - خربزه درختی
کود مورد نیاز یکساله برای هر گیاه پاپایا به شرح زیر می باشد:
250 گرم کود نیتروژنه
250 گرم کود سوپر فسفات
500 گرم کود پتاس
کود حیوانی، هر 6 ماه یکبار به میزان 7 تا 10 کیلوگرم
کود دهی عموماً در زمان کاشت گیاه صورت می گیرد و تا زمان گلدهی به کود بیش تری نیاز ندارد، مگر این که بارندگی زیاد باعث شسته شدن عناصر غذایی از خاک گردد.
