زیره سبز و برداشت زیره سبز

محصول زیره سبز معمولاً 100تا  120روز پس از کشت آماده برداشت می‌شود از اردیبهشت تا اوایل خرداد می‌توان زیره سبز را برداشت نمود.عمل برداشت معمولاً با دست انجام می‌گیرد. گیاهان را با دست از ریشه بیرون کشیده یا با داس برداشت می‌کنند. سپس آن‌ها را باید خشک نمود. پس از بوجاری باید بذرها را از سایر اندام‌ها جدا و با استفاده از جریان هوا آن‌ها را تمیز و بسته‌بندی کرد. عملکرد بذر بسیار متفاوت است و به شرایط اقلیمی محل رویش بستگی دارد. از هر هکتار  8/0تا  1تن بذر تولید می‌شود.

بذر زیره سبز
برای خرید تماس بگیرید ۰۹۱۴۵۴۳۵۴۴۸

عملکرد زیره سبز

فاکتورهای زیادی از جمله رقم، محیط، نوع و آرایش کشت، مقادیر بذر،مدیریت‌های زراعی از جمله کوددهی، آبیاری و روش‌های آن، مبارزه با آفات،بیماری‌ها، علفهای هرز و زمان و نحوه برداشت از متغیرهایی می‌باشند که درعملکرد زیره سبز مؤثرند. به هر حال عملکرد از مقادیر بسیار ناچیز تا 2000 کیلوگرم در هکتار می‌تواند در نوسان باشد. متوسط عملکرد در شرایط دیم و آبی به‌طور متوسط بین  200تا100 کیلوگرم در هکتار تغییر می‌کند.

زمان برداشت زیره سبز و آماده‌سازی زیره سبز برای بازار

برداشت محصول زیره سبز در مناطق مختلف زیره‌کاری اعم از دیم و آبی عمدتاً از اواخر اردیبهشت تا اواخر خردادماه بسته به شرایط آب‌وهوایی انجام می‌گیرد. جهت جلوگیری از ریزش دانه، در زمانی که بوته‌ها تازه به زردی می‌گرایند برداشت با دست یا داس انجام می‌شود و به مدت چند روز خرمن شده و اقدام به زیر و رو کردن توده جهت جلوگیری از فساد و تخمیر و خشک کردن کامل بوته زیره می‌کنند و سپس با چوبه دست و چنگک های مخصوص و یا به‌وسیله خرمن‌کوب و یا با دادن دانه‌ها را جدا کرده و در نهایت محصول را بوجاری اولیه نموده و در داخل گونی ریخته و به انبار و یا محل سکونت انتقال می‌دهند و سپس جهت فروش به واسطه‌ها و یا تجار محلی عرضه می‌شود.

عملکرد دانه زیره سبز بر اساس آبیاری

اکثر پژوهش‌های انجام شده در مورد زیره سبز نشان می‌دهند که در سال‌های نرمال از نظر بارندگی نیازی به آبیاری نبوده و آبیاری زیاد باعث کاهش عملکرد دانه می‌شود.

سرما و مقاومت به آن در گیاه زیره سبز

تنش دمای پایین: یکی از مهم‌ترین عوامل محیطی محدود کننده رشد گیاهان، دمای پایین است. دمای پایین، بسیار متفاوتند. گیاهان گرمسیری حساس به سرما، حتی در دمای بالاتر از دمای انجماد بافت‌ها، به‌طور جبران‌ناپذیری آسیب می‌بینند. گیاه به‌واسطه اختلال در فرآیندهای متابولیکی، تغییر در خواص غشاءهای سلولی و اندامکی، تغییر در ساختمان پروتئین‌ها و اثرات متقابل میان ماکروملکول‌ها، و نیز توقف واکنش‌های آنزیمی دچار صدمه می‌شود. گیاهانی که به یخبندان حساس ولی به سرما متحمل هستند، در دمای اندکی زیر صفر قادر به ادامه حیات بوده، ولی به‌محض تشکیل کریستال‌های یخ در بافت‌ها، به‌شدت آسیب می‌بینند این در حالی است که گیاهان متحمل به یخبندان قادر به ادامه حیات در سطوح متفاوتی از دماهای یخبندان هستند، البته درجه واقعی تحمل بستگی به‌گونه گیاهی، مرحله نمو گیاه و مدت زمان تنش دارد. قرار گرفتن گیاهان در معرض دمای زیر صفر منتج به تشکیل کریستال‌های یخ در فضای بین سلولی، خروج آب از سلول‌ها و از دست رفتن آب سلول پسابیدگی می‌شود. بنابراین، تحمل به یخبندان با تحمل به پسابیدگی که در اثرخشکی یا شوری زیاد به‌وجود می‌آید،( همبستگی شدیدی دارد).پسابیدگی ناشی از یخبندان سبب اختلالات گوناگونی در ساختمان‌های غشایی از جمله به‌هم چسبیدن غشاءها می‌گردد. اگرچه پسابیدگی سلولی ناشی از یخبندان، علت اصلی صدمات ایجاد شده در اثر یخبندان می‌باشد، ولی عوامل دیگری هم در این امر دخالت دارند. کریستال‌های در حال رشد یخ سبب وارد آمدن خسارات مکانیکی به سلول‌ها و بافت‌ها می‌شود. دمای بسیار پایین حاکم در شرایط وقوع یخبندان و پسابیدگی ناشی از آن سبب واسرشتگی پروتئین‌ها و تخریب کمپلکس‌های ماکروملکول می‌شود. وجه مشترک همه تنش‌های‌ پیچیده‌ای نظیر دمای پایین، تولید گونه‌های اکسیژن فعال  (ROS)است، که می‌تواند سبب صدمه دیدن ماکروملکول‌های مختلف درون سلول شود (5دمای)پایین به‌خصوص وقتی با یخبندان همراه باشد، با سیستم‌های موثر جلوگیری کننده از تولید اکسیژن فعال که عامل وقوع تنش اکسیداتیو است، همبستگی دارد.گیاهان نواحی معتدله با فعال نمودن مکانیزم سازگاری به سرما که منتج به افزایش تحمل به یخبندان می‌شود، به دمای پایین واکنش نشان می‌دهند. این فرآیند سازگاری با تغییر نحوه ابراز برخی ژن‌های مسئول واکنش به تنش همراه است. این ژن‌ها تولید پروتیین‌ها و متابولیت‌های نگه‌دارنده ساختمان‌های سلولی و حافظ نقش آن‌ها در مقابل اثرات منفی یخبندان و پسابیدگی ناشی از آن راکنترل می‌نمایند. تغییر در ابراز ژن‌های عامل واکنش به سرما توسط مجموعه‌ای از فاکتورهای رونوشت‌برداری که به محرک‌های دمایی واکنش نشان می‌دهند،کنترل می‌شود.در اثر سرما تغییرات وسیعی در رفتار غشاها، چربی‌ها، آنزیم‌ها، رنگیزه‌ها و اسکلت سلولی گیاهان گرمسیری به‌وجود می‌آید. برخی از این تغییرات می‌توانند به عنوان اثرات اولیه‌ای تلقی شوند که منجر به‌عدم تعادل متابولیکی، تلفات آب نشت یون، از دست رفتن جایگزینی سلولی و در نهایت مرگ سلول می‌شوند. مکانیزم‌هایی که گیاهان مقاوم به سرما بدان وسیله از تغییرات جلوگیری می‌کنند به خوب شناخته نشده است و تحقیقات بسیار زیادی برای درک این‌که چگونه غشاها و پروتئین‌ها به‌نحوی تغییر می‌یابند که می‌توانند در مقابل سرما پایدار بمانند، لازم است. مقاومت به سرمازدگی یک صفت چند ژنی است و بنا براین اصلاحگران در انتقال صفت مقاومت به سرما به گیاهان حساس به سرما با مساله پیچیده‌ای روبرو هستند. سرما و یخ‌زدگی همه ساله خسارات قابل توجهی را به اقتصاد و چرخه تولید کشور تحمیل می‌کند. بنابراین برای مقاومت گیاهان به سرما و یخ‌زدگی لازم است تا مدیریت تنش رعایت شود. سهم عامل تنش سرما و یخبندان نسبت به سایر عوامل تهدیدکننده در زیربخش‌های زراعی و باغی از وزن بسیار بالایی برخوردار است و پهنه وسیعی از حاصل‌خیزترین مناطق تولیدی کشور ما و قسمت عمده محصولات اقتصادی مهم کشورهمه ساله در معرض تهدید تنش سرما و یخ‌زدگی قرار دارند.

این مقاله در خصوص تعریف تنش و عوامل تنش‌زا می‌افزاید: تنش عبارت است از هر گونه انحراف معنی‌دار از شرایط بهینه برای زندگی موجود زنده، و عوامل تنش‌زا باعث تغییر و اختلال در فرآیندهای فیزیولوژیکی گیاهی می‌شوند و از این طریق تولید گیاهان زراعی را تحت تاثیر قرار می‌دهند.تنش‌های محیطی عبارت‌اند از: عوامل بیماری‌زا، علف‌های هرز، آفات،آسیب‌های مکانیک، درجه حرارت، آب، خاک و ... همچنین انواع یخبندان‌ها که باعث خسارت‌های زیادی می‌شوند عبارت‌اند از: یخبندان‌های تشعشعی و یخبندان‌های انتقالی.

این کتاب در خصوص روش‌های مقابله با خسارت‌های ناشی از سرما و یخبندان می‌افزاید: روش‌های فعال (کوتاه‌مدت) و روش‌های غیرفعال (درازمدت)برخی از این روش‌ها هستند. همچنین آنچه به طور معمول در جهت مقابله با سرما و یخبندان انجام می‌شود، حفاظت در برابر یخبندان های تشعشعی است و روش‌های حفاظتی نقش چندان موثری برای مقابله با یخبندان‌های انتقالی ندارد. بخاری‌ها، سیستم‌های آبیاری و ماشین‌های باد از مهم‌ترین روش‌های حفاظتی کوتاه‌مدت هستند. خصوصیات استفاده از بخاری‌ها عبارت‌اند از: بالا بودن هزینه سوخت،کارآیی بیش‌تر در باغ‌های میوه نسبت به مزارع، حداکثر کارآیی در شرایط وارونگی دمایی، مزیت تعداد زیاد بخاری‌های کوچک بر تعداد اندک بخاری‌های بزرگ.

همچنین اساس استفاده از سیستم‌های آبیاری، افزایش ظرفیت و هدایت گرمایی خاک و آزادسازی گرمای نهان آب در هنگام یخ زدن را باعث می‌شود، که انواع آن عبارت است از:

▪ آبیاری سطحی (غرقابی و شیاری) ، آبیاری بارانی، سیستم‌های آبپاش ( رودرختی و زیردرختی) و آبیاری قطره‌ای.

▪ استفاده از روش ماشین‌های باد نیز، تنها در صورت وجود وارونگی دمایی کارآیی استفاده دارند تا به‌صورت ترکیبی با سایر سیستم‌های حفاظتی مورد استفاده قرار گیرند و میزان کارآیی آن‌ها به‌شدت وارونگی دما بستگی دارد.

عملکرد دانه زیره سبز

ظرفیت عملکرد دانه زیره سبز از طریق تعداد بوته در واحد سطح، تعداد چتر در بوته، تعداد دانه در چتر و وزن دانه تعیین می‌شود. چنانچه حداکثر اعداد گزارش شده از هر یک از اجزای فوق را در نظر گرفته و در هم ضرب کنیم. عملکرد دانه بیش از  2000کیلوگرم در هکتار نخواهد شد.بیش‌ترین عملکرد گزارش شده به میزان  1800کیلوگرم در شرایط  4بار آبیاری در اصفهان بوده است. در بقیه گزارش‌ها عملکرد کمتر از  1000کیلوگرم در هکتار گزارش شده است.