اهمیت کاشت گل محمدی و خواص دارویی گل محمدی
اجــزای مختلــف گیــاه گل محمــدی بــه ویــژه گل هــای آن ارزشــمند هسـتند و در صنایـع مختلـف دارویـی، غذایـی، عطرسـازی، آرایشـی و تزئینـی کاربــرد دارنــد. از عصــاره بــه دســت آمــده از تقطیــر گل محمــدی در قــرون وسـطی و عهـد رنسـانس بـرای درمـان افسـردگی اسـتفاده مـی شـده اسـت.
از گذشـته دور در پزشـکی سـنتی، از قسـمت هـای مختلـف گل و میـوه آن جهت مصـارف دارویـی بـه صـورت رسـمی تـا دهـه 1930اسـتفاده مـی شـده اسـت. از گلاب نیـز کـه یـک قابـض ملایـم و یـک محلـول طبـی شستشـو دهنـده بــا ارزش بــرای کاهــش التهــاب و درد چشــم، همچنیــن بــرای دردهــای رماتیســمی، قلبــی، تقویــت اعصــاب معــده و رفــع پــاره ای از ســردردها و بیهوشـی اسـتفاده مـی شـود.
گلاب و اسانس گل محمدی
از زمـان باسـتان، ایـران بـه صنعـت گلابگیـری اشـتهار داشـته و ایـن کشـور مرکـز اصلـی گل سـرخ و گیاهـان معطـر بـه شـمار مـی رفتـه اسـت. بیشترین کارگاه هـای تولیـد گلاب در میمنـد و فیـروز آبـاد فـارس بـوده اسـت. حملـه مغـولان همـراه بـا نابـودی همـه چیـز، ایـن صنعـت را نیـز دچـار رکـورد کـرد، بـه طوریکـه از آن تاریـخ تاکنـون ایـن صنعـت رواج قبلـی خـود را بـاز نیافتـه اسـت.
گلاب گیری چگونه وارد اروپا شد
هنـر گلابگیـری در قـرن دهـم میـلادی توسـط اعـراب بـه اروپـا برده شـد و اولیـن کشـور اروپائـی کـه ایـن هنـر را در خدمـت گرفـت، اسـپانیا بـود.
دلیل مرغوبیت گلاب ایران
عطـر و گلاب گل سـرخ ایـران بـه علـت شـرایط مناسـب آب و هوائـی، از مرغوبیـت خاصـی برخـوردار اسـت و بـه جهـت اینکـه بـه مقـدار کـم تولیـد و بیشـتر در داخــل کشــور مصــرف مــی شــود، از شــهرت جهانــی برخــوردار اســت. اکثــر کشــورهای عربــی حوضــه خلیــج فــارس، انــواع مختلــف عرقیــات وگلاب را از ایــران تهیــه مــی کننــد. متأســفانه اکثــر مراکــز و کارگاه هــای گلابگیــری کشــور بــه صــورت ســنتی فعالیــت مــی کننــد. کمتــر تولیــد کننــده ای بــا ترکیبـات شـیمیایی مـواد تولیـد شـده آن آشـنائی دارد.
ارزشمندترین قسمت گل محمدی
ارزشـمندترین بخـش قابـل مصـرف گل محمـدی گل هـای آن اسـت کـه بـه صـورت هـای مختلـف در غـذای انسـان بـه مصـرف مـی رسـد. در حـال حاضر نیـز گل محمدی عمـده ترین منبـع جهـت اسـتحصال اسـانس رز بـه شـمار مـی آیـد. محصـولات بـه دسـت آمـده از گل محمـدی بـه ویـژه اسـانس، گلاب و گل خشـک عـلاوه بـر مصـرف داخـل کشـور، از اقـلام مهـم صادراتـی نیـز اسـت و عطـر آن از مقبولیـت خاصـی در جهـان برخـوردار اسـت.
کاربرد اسانس گل محمدی
اسـانس گل محمـدی نیـز در صنایـع عطرسـازی و آرایشـی و عطـر درمانـی مـورد اسـتفاده قـرار مـی گیرد. مقـدار نسـبتاً زیـادی روغـن هـای فـرار در گلبـرگ هـای معطـر گل محمـدی وجـود دارد کـه توسـط بخـار آب اسـتخراج مـی شـود. از هـر 3000کیلوگـرم گل، حـدود یـک کیلـو اسـانس بـه دسـت می آیـد. اسـانس گل سـرخ محمدی، مخلـوط پیچیـده ای از بیـش از 10ترکیـب مختلـف اسـت.
ترکیات موجود در گل محمدی
بیشـترین ترکیـب از شـکوفه هـای گل بدسـت مـی آیـد فنیـل اتیـل الـکل و دیگـر ترکیـب هـای اصلـی آن شـامل الـکل هـای ژرانیـول، سـیترونلول و نـرول اسـت. سـیترونلول، نـرول و ژرانیـول از مهمتریـن مـواد فـراری هسـتند که اسـتفاده گسـترده ای در صنایـع عطرسـازی، آرایشـی و تهیـه صابـون هـا دارنـد. فنیـل اتیـل الـکل نیـز یکـی از مهمتریـن مـواد معطـر مصرفـی در عطرهـا، مـواد آرایشـی و صابـون ها و صنایـع طعـم دهنـده بـه شـمار مـی رود. ایـن الـکل در همـه انـواع عطرهـا بـه کار مـی رود و در ترکیـب هـای اسـانس گل سـرخ غیرقابـل چشـم پوشـی اســت. بــه دلیــل اهمیــت اقتصــادی عطــر گل هــا در صنعــت عطــر ســازی، پژوهـش روی ترکیبـات شـیمیایی عطـر گل هـا از سـال هـا پیـش آغـاز شـده اسـت. از آن زمـان دسـت انـدر کاران صنعـت عطـر سـازی، فهرسـت گسـترده ای از ترکیبــات عطــر گل هــا را جمــع آوری کــرده انــد، کــه از آنهــا عطرهــای متنوعـی تولیـد مـی کننـد. ایـران بـه دلیـل دارا بـودن مـاده اولیـه مناسـب از نظـر کمیـت و کیفیـت محصـول یکـی از بزرگتریـن تولیدکننـدگان گلاب در جهـان اسـت.
دلایل اهمیت کاشت گل محمدی
بـا توجـه بـه اقبـال عمومـی در خصـوص کاشـت و توسـعه گیاهـان دارویـی و نظــر بــه اینکــه گل محمــدی یــک گیــاه چنــد ســاله اســت، کاشــت ایــن گیـاه در ایـن اراضـی بـه جـز جنبـه هـای اقتصـادی تولیـدگل از جنبـه هـای حفاظــت خــاک و آب نیــز حائــز اهمیــت فراوانــی اســت کــه لازم اســت در دسـتور کار دسـتگاه هـای اجرایـی مرتبـط قـرار گیـرد. همچنیـن گل محمـدی یکـی از گیاهـان مهـم اقتصـادی در کشـور اسـت، بـه طـوری کـه هـر سـاله گلاب تولیـد شـده و اسـانس حاصـل از آن عـلاوه بـر مصـرف داخلـی بـه خـارج کشــور نیــز صــادر مــی شــود. بنابرایــن بــه عنــوان یــک گیــاه راهبــردی در زمینــه حمایــت از اقتصــاد روســتائیان و اشــتغال زایــی جوانــان بــا توســعه صنایـع کوچـک، جایـگاه خاصـی را بـه خـود اختصـاص داده اسـت. سـازگاری گل محمـدی بـه شـرایط آب و هوایـی کشـورمان، وجـود فرهنـگ دیرینـه تولید و مصـرف، رونـق و تقاضـای بازارهـای جهانـی محصـولات ایـران و بـه تبـع آن اشـتغال زایـی و ارز آوری از جملـه مسـایلی اسـت کـه توجـه خـاص بـه ایـن گیـاه را مـی طلبـد.
