کاشت لیلیوم و انتخاب رقم لیلیوم
پس از کاشت پیازهای درشت، در ابتدا برگهای کوچک و اولیه ظاهر شده و سپس علائم ساقه گلدهنده دیده میشوند. پیازهای لیلیوم در زمان کاشت باید بافتی مستحکم و پوششی کاغذ مانند داشته باشند. پیاز لیلیوم نسبتاً درشت است اما اندازههای مختلفی از آن در کشت و کار استفاده میشوند.
پیازها با محیط 15 تا 18 سانتیمتری قابل کشت هستند. اما برای اینکه محصول مناسب و گلدهی بهتری داشته باشد، پیازهایی با محیط حدود 20 تا 25 سانتیمتر برای کشت توصیه میشوند.
اندازههای موجود برای پیازهای لیلیوم شامل اندازههای 22-20، 18-20، 18-16، 16-14، 14-12 و بیشتر از 22 سانتیمتر(محیط پیاز) میباشد.
پیازهای بزرگتر معمولاً گلهای بزرگتری نیز تولید میکنند. در خصوص اندازه پیازها به خاطر داشته باشید که اگرچه پیازهای با اندازه بزرگتر تعداد گل بیشتری تولید میکنند و وزن و طول ساقه آنها هم بیشتر است اما احتمال عارضه سوختگی برگ در گیاهان حاصل از آنها نیز به همان نسبت بیشتر است.
حمل و نقل پیاز لیلیوم معمولاً به صورت یخزده انجام میگیرد و پیازها در دمای حدود 1/5-1 درجه سیلسیوس نگهداری میشوند.
پیازهایی که یخزده نیستند یا یخ آنها باز شده است، لازم است در همان روز ورود و یا روز بعد از آن کاشت شوند و یخ پیازهای منجمد شده باید به آرامی باز شود. به این منظور باید کیسه بستهبندی آنها باز شود و در همان بستهبندی در دمای 13-10 درجه سیلسیوس نگهداری شوند. باز شدن انجماد 3-1 روز طول میکشد. در طی باز شدن یخ پیازها، نباید آنها را در معرض آفتاب قرار داد. پیازهایی که یخ آنها باز شده است را نباید مجدداً منجمد کرد. زیرا احتمال آسیب یخزدگی و سرمازدگی به آنها وجود دارد
میتوان پیازها را حداکثر به مدت 2 هفته در دمای 2-0 درجه سیلسیوس و یا یک هفته در دمای 5-2 درجه سیلسیوس نگهداری کرد. در این مدت نیز باید پلاستیک بستهبندی آنها باز شود. دمای بالاتر یا نگهداری طولانی مدت نیز میتواند به رشد ناخواسته ساقه منجر شود و اگر بستهبندی هم مطلوب نباشد احتمال خشک شدن ساقهها وجود دارد. همچنین به خاطر داشته باشید که دمای داخل جعبه بستهبندی میتواند خیلی سریع افزایش یابد و بسیار بیشتر از دمای محیط نگهدای آنها در سرخانه شود که در نتیجه تنفس پیازها افزایش زیادی مییابد و کیفیت آنها کاسته میشود.
برای جلوگیری از خشک شدن پیازه در زمان کاشت، در هر روز فقط همان تعداد پیازی که قابل کاشت هستند از حالت یخزدگی و بستهبندی خارج شوند. توصیه میشود هنگام کاشت فصل زمستان، پیازها را در عمق 8-6 سانتیمتر و در تابستان در عمق 10-8 سانتیمتری کاشت کنید. فاصله کاشت پیازها تحت تاثیر رقم، فصل کاشت، نوع بستر و اندازه پیازهاست. در فصل تابستان که دما و شدت نور بالاست، باید تراکم کاشت را افزایش داد و بالعکس در فصل زمستان، در خاکهایی که گیاهان رشد زیادی دارند(خاکهای سنگینتر) میتوان کل تراکم کاشت را کاهش داد.
کاشت لیلیوم در جعبه ( سیستم کاشت جعبهای، کاشت در سبد )
کاشت لیلیوم در جعبه(سبد) در بسیاری از نقاط دنیا رواج یافته است.دلایل آن را میتوان به شرح زیر بیان کرد:
فراهم آوردن محیط ریشهزایی اختصاصی که موجب افزایش کیفیت محصول(به دلیل کم بودن دمای خاک در بستر در هنگام کاشت) میشود و امکان کاشت برخی ارقام مانندstar gazer را در تابستان فراهم میکند.
کم شدن دوره پرورش که کاهش هزینهها را به همراه دارد.
جلوگیری از گسترش بیماریهای احتمالی به دلیل استفاده از بسترهای تازه و امکان حذف آسان سبدهایی که دچار هرگونه مشکلی شدهاند.
کیفیت بالاتر محصول نسبت به کاشت خاکی.
اما باید توجه داشت که در کنار مزایای ذکر شده، این سیستم تولید نیازمند هزینه اولیهی بالایی است و نیروی کارگری بیشتری نسبت به سیستم خاکی میطلبد.
قبل از کاشت، توصیه میشود پیازها در محلول رقیق قارچکشی مانند بنومیل یا کاپتان فرو برده و سپس کاشته شود.
انتخاب رقم لیلیوم
هر ساله رقمهای مختلفی از گروههای مختلف لیلیومها (آسیایی، شرقی و لیلیوم عید پاک) به بازارعرضه میشوند. ارقام جدیددارای رنگهای متنوعی هستند و سعی بر آن است که عمر پس از برداشت آنها نیز بهبود یابد. همچنین ارقامی ترجیح داده میشوند که گرده کمی داشته باشند که ارتباط مستقیمی با عمر پس از برداشت دارد.
اما به هر صورت در خصوص انتخاب رقم در نظر داشتن موارد زیر میتواند به موفقیت بیشتری در تولید منجر شود:
رنگ: هم اکنون رقمهای گوناگون با رنگهای مختلف وجود دارد. باید بسته به سلیقه مشتریان رنگهای بازار پسندتر انتخاب شوند. در حال حاضر رنگهای زرد و صورتی طرفداران بیشتری دارد.
ارتفاع گیاه: هر چند ساقههای بلندتر در بازار مورد پسندتر هستند اما این ارقام به کمبود نور حساس هستند، بنابراین مناسب کاشت در تابستان هستند. ارقام کوتاهتر برای کاشت زمستانه مناسبتر هستند.
مدت دوره پرورش: این ویژگی بسیار حائز اهمیت است. در تابستان گیاهان زودتر به گل میروند. در حالی که در کشت پاییزه، زمان پرورش افزایش قابل توجهی مییابد. برای کاشت بهاره بهتر است از پیازهای سال قبل استفاده شود، چون این پیازها سریعتر و یکنواختتر از پیازهای جدید(سال جاری) به گل میروند.
تعداد غنچهها و زیبایی نمایش برای فروش: حداقل غنچه بر روی ساقه گل باید 5 عدد باشد. اگر غنچهها خیلی بزرگ باشند، 4-3 غنچه به ازای هر ساقه کفایت میکند. ارقامی که غنچه های صاف و کاملاً رنگ گرفته تولید میکنند بازارپسندی خوبی دارند. برگهای بسیار زیاد که موجب مخفی شدن گلها شود کمتر مورد پسند است.
استحکام ساقه: حتماً از ارقامی استفاده شود که ساقههای تولید شده از پیاز آن دارای استحکام کافی به ویژه در فصل پاییز و زمستان باشد.
حساسیت به برگ سوختگی: برخی ارقام مثلstar gazer که رقمی بسیار متداول است، به پیچیدگی و سوختگی برگ حساسیت بیشتری دارند. استفاده از پیازهای کوچکتر میتواند مشکل را کاهش دهد. بسیاری از ارقام نیز به کمبود آهن حساس هستند.
حساسیت به نور: ارقام حساس به ریزش غنچه نباید برای فصل زمستان یا گلخانههای با سایهدهی سنگین استفاده شوند.
عمر پس از برداشت و حفظ کیفیت: ارقامی مطلوب هستند که پس از برداشت به خوبی غنچههای آنها باز میشوند و برگهای آن در زمان نگهداری در خانه نمیریزند.
محل و نحوه قرارگیری غنچهها: به طور کلی ارقامی مورد پسندتر هستند که غنچههای آنها کمتر به حالت افقی قرار بگیرد و یا حالت آویز داشته باشد. حمل و نقل و برداشت این ارقام نیز دشوارتر است.
اندازه پیاز: در هر رقم انتخاب از بین اندازههای مختلف موجود باید انجام پذیرد. پیازهای بزرگتر معمولاً ساقههای بزرگتر و سنگینتر تولید میکنند که غنچههای بیشتری هم دارند ولی از سوی دیگر با کاشت پیازهای بزرگتر تراکم کاشت کاهش مییابد.
موجود بودن در بازار: برخی از ارقام در فصل کاشت پاییزه ممکن است. گرانتر باشند یا موجود نباشند. در صورت نیاز به این ارقام لازم است پیشاپیش نسبت به سفارش و یا خرید و انبار آن اقدام کرد.
زمان بندی تولید لیلیوم
ارقام مختلف لیلیوم از نظر زمان انگیزش و تولید گل متفاوت هستند
پیشنهاد میشود برنامهریزی تولید، 2-1 سال قبل از اقدام به تولید انجام شود تا فرصت کافی برای تهیه تمام نهادهها و ارقام مورد نظر فراهم شود. یک برنامهریزی صحیح در پرورش لیلیوم باید موارد زیر را در بر گیرد:
رنگهای متفاوت و رقمهای گوناگون گلها باید به بازار عرضه شوند تا سلیقهی درصد بالایی از مصرفکنندگان را پوشش دهد.
باید به زمانهای خاص و مناسبتهای ویژه که مصرف گل افزایش مییابد توجه شود و از طرفی باید طوری برنامهریزی انجام شود که گلخانه بدون دلیل خالی نماند.
اطلاعات لازم در مورد رقمهای مورد نظر از جمله زمان تولید، تراکم، طول دوره پرورش و نیازمندیهای آنها از فروشنده کسب شود.
مدت زمان انبارمانی پیازها در نظر گرفته شود. عموماً پیازهای تازه برداشت شده کمی دیرتر(±2 هفته) و نامنظم تر از پیازهای سال قبل رشد خود را آغاز میکنند.
زمان مناسب برای تهیه خاک یا بستر و در صورت نیاز ضدعفونی آنها در نظر گرفته شود
نیروی کارگری موجود و مورد نیاز در طی دورهی پرورش در نظر گرفته شود. در مورد نیروی کارگری باید توجه داشت که حدود 60-50 درصد از کل ساعات لازم برای کار در گلخانه در زمان برداشت و پس از برداشت مورد نیاز است.
گاهی ممکن است بسته به نیاز بازار پیش رس کردن گلها در دستور کار قرار گیرد. همان گونه که بیشتر ذکر شد، در پیش رس کرن گلهای لیلیوم تنظیم درجه حرارت شب و روز حائز اهمیت است. نگهداری پیازها در بستر مرطوب به مدت 8-6 هفته در انبار سرد با دمای 5-2 درجه سیلسیوس و سپس انتقال آنها به گلخانهای با دمای 20 درجه سیلسیوس در روز و 15 درجه سیلسیوس در شب، گلدهی پیازها را تسریع میکند.
