کرم خراط و زیست شناسی کرم خراط
کرم خراط، به اسامی پروانه فری، پروانه خراط درختان میوه و شب پره پلنگی معروف است. این آفت در نقاط همسطح دریای آزاد تا ارتفاع 2200 متر ارتفاع فعالیت می کند.
کرم خراط بومی اروپا است و از کشورهای اطراف دریای مدیترانه، خاورمیانه، شوروی سابق، شمال آفریقا، چین، کره و ژاپن گزارش شده است.
کرم خراط از 74 گونه گیاهی تغذیه می کند. درختان گردو، سیب، گلابی، به، آلو، گیلاس، زیتون، انار، انگور، مرکبات و نارون از میزبان های اصلی آفت می باشند. خسارت آن روی افرا، بیدمشک، بید و بلوط نیز گزارش شده است.
مشخصات ظاهری کرم خراط (Zeuzera pyrina)
حشره ماده کرم خراط: عرض بدن با بالهای باز 6۰ – 70 میلیمتر
حشره نر کرم خراط: عرض بدن با بالهای باز 5۰ – 4۰ میلیمتر
بالهای جلو سفید رنگ و دارای لکههای تیره براق بیشتر و پر رنگتر از بالهای زیرین
شکم تیره رنگ و در حشرات ماده منتهی به تخمریز قابل انعطاف.
شاخک در نرها در نیمه اول پرزدار و در نیمه دوم نخی شکل است
شاخک در مادهها تماماً نخی شکل است.
تخمها بیضی شکل به طول 1/3 و عرض 1 میلیمتر. در ابتدا به رنگ سفید صدفی مایل به زرد که با رشد جنین درون آن به تدریج تغییر رنگ داده و به رنگ خاکستری تا قهوهای در میآید.
خروج لارو از تخم ۱ تا ۲ هفته طول میکشد.
لارو کرم خراط
به رنگ زرد روشن و دارای تعدادی نقاط تیره رنگ روی بدن است.
لارو سن ۱ فاقد لکههای تیره است.
طول بدن لارو سن آخر تا ۶۰ میلیمتر میرسد.
شفیره کرم خراط
لاروهای بعد از تکمیل تغذیه، داخل دالان و نزدیک به سوراخ خروجی، به شفیره تبدیل میشوند. گاهی قسمتی از بدن شفیره از سوراخ خروجی قابل مشاهده است. شفیره به رنگ قهوهای روشن و به طول ۲۸ تا ۳۵ میلیمتر.
زیست شناسی کرم خراط
کرم خراط، بسته به شرایط (ارتفاع از سطح دریا و عرض جغرافیایی) در ایران یک نسل در سال یا هر دو سال یک نسل دارد.
زمستانگذرانی کرم خراط به صورت لاروهای سنین مختلف داخل شاخه یا تنه درختان میزبان انجام میشود.
وجود تودههای قهوهای از فضولات و خاک اره که از سوراخ روی تنه و سرشاخه بیرون زده و ممکن است با ترشح شیره گیاهی همراه باشد، نشاندهنده دالان لاروی فعال است.
از اواسط بهار، لاروهایی که به حداکثر رشد رسیدهاند، تبدیل به شفیره شده و از حدود دو هفته بعد، حشرات بالغ به تدریج ظاهر میشوند.
هر حشره ماده حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ تخم میگذارد. تخمها به صورت پراکنده، در دستههای کوچک یا بزرگ و به وسیله تخمریز روی میزبان گذاشته میشوند.
مکانهای نفوذ لارو کرم خراط به داخل اعضای گیاهی به ترتیب اولویت عبارتند از:
محل اتصال جوانه به شاخه.
محل اتصال دمبرگ به شاخه.
شاخههای نازک به قطر ۲-۴ میلیمتر.
دمبرگ اصلی و محل اتصال دمبرگ به جوانه.
شاخههای به قطر ۴-۸ میلیمتر.
روشهای مدیریت و کنترل کرم خراط
الف - کنترل زراعی کرم خراط
ب - کنترل فیزیکی کرم خراط
پ- کنترل مکانیکی کرم خراط
ت - استفاده از فرمون جنسی کرم خراط
ث - کنترل بیولوژیک کرم خراط
ج - کنترل شیمیایی کرم خراط
