کاشت کور،کبر، لگجی، هندوانه کوهی، علف مار، داغ قارپوزی، کاپاریس، قبار، کبار
نیازهای اکولوژی گیاه کور
دوره رشد گیاه کبر از اسفندماه تا مهر ماه همزمان با دوره خشک تابستان است.
قسمت های هوایی کبر تا 15 متر مربع از سطح خاک را می پوشاند.
ریشه گیاهان چند ساله کبر می تواند چهل متر تا زیر سطح خاک برود. به همین سبب، در مطالعات مهار فرسایش خاک اهمیت دارد.
تحمل دمایی کبر از 8- درجه سانتی گراد در زمستان و 50 درجه سانتی گراد در تابستان است.
گیاه کبر تحمل زیادی به خاک های گچی، آهکی و گاهی شور در اراضی زراعی دارد.
اسیدیته خاک بین 6/3 تا 8/5 را تحمل می کند.
تکثیر گیاه کبر
تکثیر جنسی گیاه کور از طریق بذر انجام می شود.
بذرها دو پوسته ای هستند که سلول های هر دو پوسته در زمان رسیدگی چوبی و ضخیم می شود. از این رو بذر کبر دارای خواب مکانیکی است و درصد جوانه زنی در صورت فراهم بودن شرایط محیطی مطلوب در حد کمتر از 5 درصد است.
تکثیر غیر جنسی گیاه کور از طریق قلمه زنی، خوابانیدن، کشت بافت انجام می شود.
قلمه زنی: تکثیر رویشی از طریق قلمه زنی نیز به دلیل ریشه زایی اندک و درصد پایین رشد قلمه ها به دشواری صورت می گیرد.
خوابانیدن: بهترین روش برای کشت گیاه از طریق نهال هایی است که ازطریق خوابانیدن تولید شده اند.
کشت بافت: همانند بسیاری از گیاهانی که دارای اهمیت اقتصادی هستند، تکثیر آزمایشگاهی کبر با استفاده از فنون کشت بافت می تواند به عنوان جایگزینی برای روش های ازدیاد سنتی در نظر گرفته شود.
نکته: خواب بذر گیاه کور مانع از جوانه زنی یکنواخت و مناسب می شود.
عملیات کاشت و زمان مناسب کاشت گیاه کور
با توجه به این که گیاه کاپاریس در زمین های مختلف همچون سنگلاخ زیست می نماید بنابراین آماده سازی زمین تنها شامل حفر چاله به عمق حدود 20-15 سانتیمتر جهت کشت نهال و تسطیح اجمالی زمین به منظور دسترسی و تردد می باشد. قلمه ها در گلخانه برای حداقل یک سال نگهداری شده و سپس کشت در مزرعه با فاصله 3*3 متری از یکدیگر صورت می گیرد. کشت باید در ماه های اسفند و فروردین انجام شده و 3-2 مرتبه آبیاری بعد از کشت انجام شود. اما گیاهان با عمر بالاتر از دو سال نیاز به آبیاری ندارند.
استفاده از سولفات آمونیوم به مقدار نیم کیلوگرم به ازای هر گیاه در هر سال توصیه می گردد. برای این نوع بارورسازی برای هر مرحله، آبیاری نیاز است. اندام های هوایی گیاه در طول فصل سرما خشک شده و با گرم شدن هوا مجددا جوانه می زند. از سال دوم به بعد گیاه به حیات طبیعی خود ادامه می دهد. در مرحله داشت به جز هرس نیاز به اقدام خاص دیگری ندارد.
داشت (آبیاری- وجین- هرس) گیاه کور
آبیاری گیاه کور
گیاهان در سال اول به آبیاری مختصری نیاز دارند. برای آبیاری پیشنهاد میشود که هر دو ماه یکبار، سی لیتر آب به هر نهال داده شود. برای جلوگیری از اتلاف آب، میتوان سطح خاک اطراف هر نهال را کمی پایین تر در نظر گرفت، به نحوی که تمام آب داده شده در محدوه اطراف گیاهچه ها باشد. از سال دوم، نیازی به آبیاری نیست. این گیاه نیازی به آبیاری در فصل پاییز و زمستان ندارد و آب لازم برای خود را از طریق بارندگی تامین میکند.
وجین گیاه کور
به منظور جلوگیری از کاهش عملکرد گیاه و استقرار بهتر آن، نیاز به مهار علفهای هرز است و این مهار در بهار نخستین سال رویش بسیار ضروری است. وجین یا مهار دستی علفهای هرز مؤثرترین و از لحاظ زیست محیطی، بی خطرترین روش مبارزه با علفهای هرز کبر است.
هرس گیاه کور
ازآنجاکه اندام های هوایی گیاه کبر در فصل سرما خشک میشوند، باید هرساله اندام های هوایی را تا ارتفاع 20 - 15 سانتیمتری از سطح خاک و بالای جوانه ها هرس کرد.
آفات و بیماری های گیاه کور
پروانه بر گخوار کبر یا سفیده کبر
لاروهای این آفت به شدت از برگ های گیاه میزبان تغذیه می کنند و در مواردی حتی به رگبرگ ها حمله می کنند.
زرده لگجی یا پروانه زرد لگجی
سوسک بر گخوار لگجی
حشره کامل سوسک کوچکی است که طول آن حدود دو میلی متر است. زمستان گذرانی آفت به صورت حشره کامل در زیر گیاهان خشکیده و کلوخه ها است. در بهار پس از گرم شدن هوا، حشرات کامل از پناهگاه زمستانی خارج می شوند و به جوانه های تازه سبز شده گیاه لگجی حمله می کنند. خسارت این آفت موجب مشبک شدن برگ ها می شود و سرانجام، غذاسازی گیاه را با مشکل مواجه می کند.
سن مکنده شیره گیاهی
خسارت این آفت با تغذیه از برگ های جوان آغاز می شود. پوره ها و حشرات کامل با تغذیه از شیره برگ ها سبب پژمردگی کبر می شوند و ممکن است در مراحل بعدی، موجب خشک شدن آن شوند. خسارت چشم گیراین آفت بیشتر متوجه گیاهان جوان است، از این رو در اوایل رشد باید مراقب این حشره بود
برداشت گیاه کور
- برداشت این گیاه از اواخر بهار آغاز میشود و تا اواخر تابستان ادامه دارد.
- برداشت گیاه کبر شامل غنچه های بازنشده و همچنین میوه های تازه و نرسیده برای تهیه ترشی است.
- بهترین زمان برداشت غنچه های کبر در روزهای خشک، هنگام صبح و پیش از باز شدن گلها است.
- برداشت از میوه های کال و نرسیده در اندازه های کوچک، به تقاضای مصرف کننده و خریدار بستگی دارد.
- میوه ها را در طول روز برداشت می کنند.
- باتوجه به شرایط منطقه و زایش گیاه، هر 7- 5 روز یکبار، میتوان غنچه ها یا میوه های کبر را برداشت کرد.
- زمان برداشت غنچه ها و جوانه های گل کبر در طول فصل تابستان است ولی به تدریج، هرچه به اواخر تابستان نزدیک می شویم، از میزان غنچه ها و میوه ها کاسته میشود.
- میزان برداشت روزانه هر کارگر حدود 20 - 15 کیلوگرم است. کارگران کبر را به شیوه دستی با قیچی یا چاقو برداشت می کنند. نحوه چیدن نیز بدین صورت است که از محل قاب، دم میوه خم را می کنند تا میوه از محل تقاطع قطع شود.
