همیشه بهار و آشنایی با گل و گیاه همیشه بهار
مشخصات گیاهشناسی همیشه بهار
همیشه بهار گیاهی است علفی، یکساله، با ارتفاعی بین 40 تا 70 سانتیمتر، برگهای آن به رنگ سبز روشن، ساده بیضی، خمیده، بلند، باریک، کم و بیش کرکدار و فاقد دندانه که به صورت متناوب روی شاخه قرار دارند. گلها که به شکل طبق منفرد در انتهای شاخه گلدهنده ظاهر میشوند دارای قطر 4 تا 7 سانتیمتر هستند. در طبق این گل دو نوع گل وجود دارد، گلهای معمولی لولهای در وسط و گلهای زبانهای در کنار به رنگ زرد یا نارنجی، میوه فندقه و قهوهای رنگ، قوسی شکل و سطح آن ناصاف و زبر میباشد. وزن هزار دانه 8 تا 12 گرم است. نوع پرپر و پرتقالی رنگ آن به دلیل داشتن مقدار زیادی ماده موثره از نظر دارویی ارجحیت دارد.
ترکیبات شیمیایی همیشه بهار
در گیاه همیشه بهار وجود مواد دارویی مانند سالیسیلیک اسید، کالاندولین، اسانس، چند ساپونین و کاروتن مشخص شده است. ماده موثره این گیاه در گلها ساخته و ذخیره میشود.
خواص درمانی همیشه بهار
اکثر خوزستانیها گیاه همیشه بهار را به عنوان یک گیاه زینتی میشناسند که از فصل پاییز تا بهار زینتبخش باغچههای خانهها و پارکها و خیابانها است. شاید کمتر کسی از خواص دارویی بیشمار آن آگاهی داشته باشد. گلهای طلایی رنگ این گیاه در میان متخصصین گیاهان دارویی مقبولیت زیادی دارد. (میسر)، گیاهشناس قرن دوازدهم میلادی توصیه میکند برای افزایش قدرت بینایی فقط به گلهای همیشه بهار نگاه کنید. گل همیشه بهار دارای خاصیت عرقآور با اثر قوی، تصفیه کننده خون، منظم کننده قاعدهگی و التیام دهنده است. گل همیشه بهار برای رفع جوشهای صورت، کورک، پینه بستن دست و پا، میخچه و زگیل مورد استفاده قرار میگیرد. گلهای آن برای مداوای بیماریهای معدی و رودهای استفاده شده، همچنین از مواد استخراج شده از گلهای این گیاه کرمهایی برای مداوای زخمهای پوستی تهیه میشود. مواد رنگی این گل در رنگ کردن مواد غذایی و بعضی انواع چربیها مورد مصرف قرار میگیرد. دم کرده گلبرگ برای مشکلات یائسگی، قاعدگی دردناک، ورم معده و التهاب مری مصرف میشود. محلول دم کرده گلبرگ به عنوان دهان شویه در زخمهای دهان و بیماری لثه کاربرد دارد. صنعت تولید لوازم آرایشی در خیلی موارد از این گیاه برای نرم کردن پوست، ضدعفونی کردن زخمها و مصارف موضعی استفاده میکند. از رنگ نارنجی تند این گیاه برای بهبود بخشیدن حالت ظاهری دیگر مواد دارویی استفاده میشود. در اروپا گلهای همیشه بهار در پمادهای سوختگی، لوسیونها، شامپوها، داروهای مسکن و لوازم بهداشتی کودکان استفاده میشود. برگهای جوان همیشه بهار میتواند به عنوان تازهخوری در سالادها، سوپها، چای و یا به عنوان چاشنی در پنیر و کیک استفاده کرد.
بیماریهای همیشه بهار
به دلیل کاشت همیشه بهار در فصل سرد در شمال خوزستان، خوشبختانه آفات یا بیماری آزار دهندهای در کشت این گیاه که موجب وارد آمدن زیان اقتصادی شود ملاحظه نمیشود، اما در مجموع آفات و بیماریهای زیر میتوانند به این گیاه آسیب وارد کنند:
سفیدک سطحی یا پودری همیشه بهار
یکی از بیماریهای رایج در این کشت سفیدک سطحی یا پودری(Powdery mildew) میباشد که در صورت گسترش میتواند خسارت قابل توجهی وارد کند. برای مبارزه با این بیماری میتوان از سموم گوگردی مثل سولفور و یا گل گوگرد و نیز از سموم آلی از جمله دینوکاپ و یا کاربندازیم استفاده کرد.
بوتهمیری همیشه بهار
یکی دیگر از بیماریهای همیشه بهار بوتهمیری است که از زمان ظهور گیاهچه تا گیاه بالغ میتواند اتفاق بیافتد، به منظور پیشگیری میتوان بذور را قبل از کشت با سموم مناسب ضدعفونی کرد.
پوسیدگی و لهیدگی گل همیشه بهار
یکی دیگر از بیماریهای مهم این کشت پوسیدگی و لهیدگی گل هنگام برداشت و پس از برداشت میباشد که باکتریایی بوده و در پروسه خشک کردن چنانچه دما و رطوبت بالا باشد و تهویه مناسب صورت نگیرد ممکن است خسارت قابل توجهی وارد کند.
کپکزدگی همیشه بهار
علاوه بر این کپکزدگی یکی دیگر از بیماریهای رایج پس از برداشت میباشد.
آفات همیشه بهار
لارو برگخوار بعضی آفات مثل پرودنیا و کارادرینا میتواند به این گیاه خسارت وارد کند، اما رشد نسبتاً سریع این گیاه و نیز وجود احتمالی یعضی ترکیبات در برگها سبب میشود که این آفات نتوانند مقدار زیادی تغذیه کنند. از طرفی با توجه به وجود جمعیت زیادی از گردهافشانها و نیز زنبور عسل در طول رشد این گیاه به هیچ وجه سمپاشی علیه آفات توصیه نمیشود. در این موارد رعایت فاصله کاشت مناسب و وجین علفهای هرز میتواند مفید باشد. توجه داشته باشید که برای مبارزه با بیماریها و آفات از روشهای مکانیکی، بیولوژیکی و زراعی استفاده کنید و فقط در صورت اجبار، آن هم با نظر کارشناسان کشاورزی اقدام به سمپاشی شود.
