بومادران و خواص درمانی بومادران
خواص درمانی گل بومادران
درمان مشکلات سیستم تنفسی: ضد حساسیت، قابض مخاط، ضد احتقان، خلطآور، عصاره روغنی (حاصل عصارهگیری از گل)، ضد التهاب و ضد اسپاسم، مرطوبکننده پوست، پاککننده آرایشی، ضد شوره سر، محرک رشد مو و التیامدهنده موضعی (کاربرد در ساخت شامپوها).
خواص درمانی برگ بومادران
محرک انعقاد خون، التیامدهنده زخم و جراحات. جویدن برگ تازه آن برای دندان درد توصیه میشود.
خواص درمانی بخشهای هوایی گیاه بومادران
درمان مشکلات سیستم گوارشی: آرامبخش دردهای معدی، محرک گوارشی، مقوی معده، ضد نفخ، ملین، صفراآور، برطرفکننده بیاشتهایی، رفعکننده بواسیر.
درمان مشکلات سیستم ادراری- تناسلی: ضد عفونی کننده مجاری ادراری، ادرارآور، قاعدهآور، منظمکننده قاعدگی، کاهش درد.
درمان مشکلات سیستم قلبی- عروقی: تونیک خونی، محرک گردش خون، شلکننده عروق محیطی، کاهنده پرفشاری خون، ضد ترومبوز مغزی و شریانی، تقویتکننده رگهای واریسی، معرق و تببر.
این گیاه همچنین خواص دیگری مثل: ضد ویروس، ضد باکتری، ضد کرم، پشهکش، حشرهکش، شستشودهنده و ضد عفونی کننده، درمان اگزما و سایر مشکلات پوستی، ضد درد و مسکن دارد.
موارد مصرف تأییدشده توسط :FDA 40
1- کاهش اشتها
2- سوء هاضمه
3- ناراحتیهای کبد و کیسه صفرا
ترکیب بومادران با گیاهان دارویی دیگر
بومادران در صورت ترکیب با سایر گیاهان دارویی، خواص قابل توجه دیگری نیز دارد که میتوان برای درمان بیماریهای مختلف استفاده کرد :
1- ترکیب بومادران با آویشن و سنبلالطیب، برای درمان عرق کف دست و اسهال
2- ترکیب بومادران با افشره دم اسب و بارهنگ نیزهای ،برای درمان شکنندگی مویرگها
3- ترکیب بومادران با اسپرک و دم شیر برای درمان PMS
4- ترکیب بومادران با بذر کرفس برای افزایش دفع اسید اوریک و درمان نقرس
5- ترکیب بومادران با آقطی و نعناء، مفید برای سرماخوردگی و آنفلوآنزا
6- ترکیب بومادران با زیژفولیا بداغ برفی برای درمان فشار خون بالا
عوارض جانبی: تاکنون هیچ عارضه خطرناک ناشی از مصرف متناسب گیاه بومادران شناخته نشده است؛ اما باید توجه داشت مصرف بیش از حد گیاه بومادران ممکن است باعث عوارضی مانند:
- حساسیتزایی ضعیف تا متوسط
- حساسیت پوست به نور
- یبوست (در مصرف طولانی مدت)
- سردرد، تشنج، شروع حملات تشنجی و سردردهای میگرنی (به علت وجود ماده ای بنام توژون)
- درماتیت تماسی: درماتیت تماسی شایعترین عارضه گزارش شده ست.عوارض گوارشی و......
- کاهش شدید فشار خون شود.
موارد منع مصرف و احتیاط بومادران
- درماتیت
- زخمهای باز یا عمیق
- بارداری و شیردهی
- حساسیت پوستی
- افزایش حساسیت به نور
- در بیماران صرعی با احتیاط مصرف شود.
- در بیمارانی که داروهای پایینآورنده فشار خون مصرف میکنند.
- در افرادی که ضدانعقاد مصرف میکنند.
- از مصرف این دارو در ناحیه اطراف و داخل چشم خودداری شود.
- فرآوردههاى بومادران نباید به کودکان زیر دو سال داده شود و براى کودکان بزرگتر نیز باید از مقدار کم شروع و با توجه به سن، از میزان کم تا حد مجاز، افزایش یابد.
- برای اشخاصی که دارای حساسیت به بومادران و سایر اعضای خانواده Compositaeهستند از مصرف آن باید خوداری گردد و همچنین در صورت وجود سابقه واکنش افزایش حساسیت به بومادران و یا دیگر اعضای تیره کاسنی مثل آرنیکا، همیشه بهار یا بابونه بهدلیل وجود محتوای سزکوئیترپن مصرف آن ممنوع است.
- زیادهروی در خوردن بومادران موجب سردرد و سرگیجه میشود و برای کلیه مضر است.
- به لحاظ وجود مقادیری از مواد مؤثره خاص، مصرف زیاد و متوالی بومادران، ممنوع اعلام شده است.
تداخلات غذایی: ممکن است سبب کاهش جذب آهن شود. بنابراین باید بین مصرف فرآورده های حاوی آهن و بومادران حداقل دو ساعت فاصله باشد.
تداخلات دارویی بومادران
- با ضد پلاکتها مثل آسپرین، دیپیریدامول، تیکلوپیدین. با آنتی-کواگولانتها و ضد پلاکتها ( هپارین، وارفارین، سالیسیلات) سبب افزایش ریسک خونریزی میگردد.
- با ضد دردهای اپیوئیدی مصرف همزمان باعث افزایش اثر خواب آلودگی میشود.
- مصرف این گیاه با آنتی اسیدها، H2 Blockersو مهارکنندههای پمپ پروتون سبب کاهش اثرات این داروها میشود.
- با داروهای ضد فشار خون باعث کاهش بیش از حد فشار خون میگردد.
- با تضعیف کنندههای سیستم عصبی مرکزی (مسکن – خواب آورها) ، الکل، opiateها، باربیتوراتها سبب تشدید اثرات میگردد.
- با املاح آهن باعث کاهش جذب شده لذا مصرف با فاصله دو ساعته توصیه میشود.
خواص دارویی بومادران
قسمتهای دارویی بومادران
سرشاخههای گلدار و برگ آن برای مصارف دارویی کاربرد دارد. شاخه برگدار و گاهی گلها به تنهایی نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
نکته: گرد بومادران به رنگ سبز روشن با بوی معطر و مخصوص و طعم تلخ بوده و در زیر میکروسکوپ شامل قسمتهای زیر است:
تارهای غیرترشحی که اختصاصی است، بخشی از فیبرهای ساقه، بخشی از گلبرگ با پارانشیم کنگرهای، بخشی از میله پرچم و دانه گرده به شکل کروی و خاردار. طبق نظر حکمای طب سنتی، طبیعت بومادران، گرم وخشک است. سرشاخههای گلدار گیاه در درمان بیماریهای پوستی مختلف و اختلالات گوارشی کاربرد دارد. همچنین به عنوان معرق، بندآورنده خونریزی، ضد درد، کاهنده فشار خون، بهبود دهنده گردش خون و وریدهای واریسی مورد استفاده است. دارای خاصیت آنتی میکروبیال میباشد. در گذشته برای کاهش درد دندان برگهای تازه آن را میجویدند. در قرون اولیه از بومادران برای بندآوردن خون و علاج زخمهایی که با خونریزی همراه بوده، استفاده میکردند. مردم برخی از کشورها، از پیکر رویشی پخته شده این گیاه برای درمان کبودی ناشی از ضربه در اطراف چشم استفاده میکردند.
دمکرده سرشاخههای گلدار آن، در رفع گاستریتهای حاد و مزمن، رفع نفخ و ترش کردن، اثر نافذ دارد. گیاه دارویی بومادران ضد کرم است و میتواند برخی از انگلها را، که به شکل کرم در بدن وجود دارد، دفع کند. گلهای زردرنگ آن کشنده آسکاریس و بعضی از انگلهای دستگاه گوارش میباشد. همچنین استفاده از دمکرده بومادران، سبب کاهش فشار خون شده و برای نارساییهای کیسه صفرا استفاده میشود. در ازدیاد ادرار و رفع سنگ کلیه نیز مؤثر است. بومادران به علت دارا بودن تانن و مواد تلخ عطری، به روی سلسله اعصاب و قلب نیز اثر میگذارد و در مواردی مانند خستگی عمومی، ضعف قلب، بیماریهای عصبی مانند ضعف اعصاب، هیستری، صرع و قولنجهای تشنجآور، نتایج مفیدی میدهد. شیره تازه این گیاه در آنژین، احساس گرفتگی ناگهانی و خوابرفتگی سودمند است. این گیاه به طور خاصی تببر است. بخور و جوشانده آن برای درمان زکام مفید است و در زمان سرماخوردگی استفاده از آن توصیه میشود. گل تازه بومادران، که سرشار از مواد شیمیایی است، برای درمان حساسیتهای همراه با آبریزش، مانند تب یونجه استفاده میشود. عصاره روغنی بومادران به رنگ آبی تیره، دارای اثر ضد التهاب است و به صورت پماد در درمان سرماخوردگی روی سینه مالیده میشود. بومادران در برخی از دهانشویهها به کار برده میشود و به عنوان ضد زخم دهان استفاده میشود و برای افرادی که دچار التهاب لثه هستند، مفید است و یکی از مؤثرترین کاربردهای موضعی این ماده در پوست، در جوانسازی پوست است.
هشدارهای مهم درباره کلیه گیاهان دارویی
1- از مصرف خودسرانه مکملهای گیاهی خوداری کنید.
2- داروهای گیاهی کاملاً بیخطر و بدون عارضه نبوده و بدون نظر پزشک در هر شرایطی قابل استفاده نمیباشد.
3- در صورت وجود هرگونه بیماری زمینهای یا مصرف همزمان داروهای دیگر با مکملهای گیاهی، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
4- در صورت بروز هر گونه واکنش حساسیتی، باید مصرف دارو را قطع کنید.
فرآورده های بومادران موجود در بازار ایران
از بومادران اشکال مختلف دارویی نظیر کپسول، عصاره، پودر، چای، تنتور، لوسیون و bathsدر دسترس است.
