تولید لیلیوم و شرایط محیطی تولید لیلیوم
دمای مناسب برای تولید لیلیوم
دما بر جنبههای گوناگون چرخهی رشد لیلیوم اثرگذار است. مهمترین این موارد شامل دمای مناسب دوره پرورش، دمای مناسب توسعه ریشه و دمای مناسب جهت کنترل ارتفاع میباشد. جهت تسریع در گلدهی لیلیوم، به ویژه در هیبریدهای لیلیوم اورینتال(شرقی) حداقل 8 هفته قبل از آغاز کشت در گلخانه، پیازها در پیت ماس مرطوب در سردخانهای با دمای 5-2 درجه سیلسیوس نگهداری میشوند. در صورت نیاز به نگهداری طولانی مدت، میتوان به مدت چندین ماه پیازها را در همین شرایط ولی در دمای 1- تا 4- درجه سلسیوس نگهداری کرد.
بنابراین برنامهریزی برای تولید گل در هر زمانی از سال امکانپذیر است.
اگرچه باید توجه داشت که نگهداری طولانی مدت پیازها در شرایط دمای زیر صفر، میتواند گلدهی آنها را کاهش دهد. توصیه میشود اگر در نظر است پیازها به شرایط دمایی زیر صفر منتقل شوند، به مدت 12-9 هفته پیش خنکسازی برای پیازها صورت گیرد تا از آسیب به آنها جلوگیری شود.
در این مدت رطوبت باید کاملاً بالا باشد. برای افزایش استحکام ساقه و کاهش سقط گل باید از افزایش دمای خاک و هوا اجتناب کرد تا حداکثر از 22-20 درجه سیلسیوس تجاوز نکند، لذا داشتن تهویه کارآمد در فصل تابستان که هم دمای خاک و هم دمای هوا باید کنترل شود بسیار حائز اهمیت است.
یک روش موثر دیگر برای گرم کردن گلخانهی لیلیوم نصب سیستم پا گرمایی است که حداکثر دمای لولههای آن 40 درجه سیلسیوس باشد.
این روش دارای مزایای متعددی برای پرورش لیلیوم است.
1- نخست آن که از گرم شدن بیش از اندازه هوای داخل گلخانه که منجر به سقط غنچهها و کاهش کیفیت ساقهی گل میشود جلوگیری میکند.
2- از سوی دیگر در مواقعی که دمای خاک در تابستان بالاست میتوان از همین لولهها برای خنک کردن بستر استفاده کرد که نتیجه آن رشد بهتر ساقه و تعداد بیشتر غنچههاست.
در مراحل نخست توسعهی سیستم ریشهای پیازها، توصیه میشود دما در حدود 13-12 درجه سیلسیوس باشد و حداکثر از 15 درجه سیلسیوس تجاوز نکند.
زیرا در صورت عدم توسعهی کافی ریشهها کیفیت محصول کاهش قابل توجهای پیدا خواهد کرد. این دما باید حداقل تا زمان ظهور ساقهی گلدهنده حفظ شود. بر همین اساس است که خنک کردن خاک ممکن است در تابستان ضروری باشد.
پس از این مرحله، بهینه آن است که دما در حد 17- 15 درجه سیلسیوس نیز برسد. دمای زیر 15 درجه سیلسیوس ممکن است موجب ریزش برگها شود که این حداقل دمای شبانه است. بنابراین در طول فصلهای پاییز و زمستان در مناطق معتدله و خنک اغلب ممکن است نیاز به استفاده از سیستم گرمایشی باشد
نور مناسب برای تولید لیلیوم
لیلیوم یک گیاه روز بلند اختیاری است و نور در گلانگیزی لیلیوم دخیل است و وقتی که میزان نور طبیعی بالا باشد یا نور تکمیلی استفاده شود، کیفیت و کمیت گل تولید شده افزایش مییابد.ولی وقتی گلانگیزی به پایان میرسد این دما است که اثر بیشتری بر نمو گل دارد
از سوی دیگر در فصل تابستان کاهش 40 درصدی نور گلخانه توصیه میگردد، زیرا طول ساقهی گل شاخه بریده را افزایش میدهد(سایهدهی در طول سه هفته اول کاشت نیز مفید است). در زمستان نباید از گلخانههایی استفاده شود که توسط بناها یا درختان اطراف سایهدار میگردند و یا ساختار آنها به نحوی است که سایه زیادی در اطراف آنها ایجاد میگردد. به علاوه توصیه میشود برای کاشت زمستانه، ارقامی استفاده شوند که حساسیت کمتری نسبت به دمای پایین دارند و فاصله کاشت بین پیازها کمی افزایش یابد.
اگر قرار باشد نوردهی تکمیلی انجام گردد، بهتر است از زمانی که غنچهها حدود 2-1 سانتیمتر هستند این کار به کمک لامپهای 400 واتی انجام شود.
اگر از لامپهای 60 واتی استفاده گردد، ارتفاع آنها از بستر 1/1 متر است و در فاصله 1/1 متری از یکدیگر نصب میگردند.
آبیاری و تغذیه لیلیوم
به طور کلی باید توجه داشت که بستر کاشت پیاز لیلیوم همیشه مرطوب(نه خیس) باشد و از طرفی خشکی بیش از حد و تنش آبی می تواند سقط غنچه را به همراه داشته باشد.
چند روز قبل از کاشت باید خاک مرطوب باشد تا بلافاصله پس از کاشت توسعه ریشهها آغاز شود.
برخی از منابع توصیه میکنند که حالت بهینه برای آبیاری لیلیوم آن است که در
مراحل اولیهی رشد، سیستم آبیاری از بالای گیاه و یا بارانی استفاده گردد،
مراحل بعدی تا انتهای تولید سیستم آبیاری قطرهای استفاده گردد تا مشکلات مربوط به بیماریها کاهش یابد. تلفیق این دو روش میتواند هزینههای تولید را افزایش دهد. اما در صورتی که تصمیم بر آن است که از سیستم آبیاری بارانی استفاده شود این مشخصات باید رعایت گردد:
ارتفاع سیستم در حدود 2/15- 1/6 متر
فاصله بین لولهها 2/3- 2/2
فاصله بین افشانگرها حداقل یک متر
فشار افشانگر حدود 2-1/5
اندازه قطرات بین 400-100 میکرون
کیفیت آب آبیاری هم مهم است. حالت بهینه، استفاده از آبی با شوری 5/0 میلی موس بر سانتیمتر یا کمتر است و میزان کود در آب نیز نباید بیش از 200 میلی گرم در لیتر باشد.
در دورهی پرورش لازم است که به pH یا اسیدیته بستر نیز توجه ویژه داشت. اسیدیتهی بیش از حد پایین، موجب جذب بیش از اندازهی منگنز، آهن و آلومینیم و pH بیش از اندازه بالا موجب جذب بیش از نیاز فسفر و کاهش جذب برخی عناصر از جمله روی میشود.
در مجموع pH حدود 6 برای پرورش این گیاه توصیه میشود. اگر قرار است pH بستر کاهش پیدا کند باید به بستر پیت، کودهای حاوی آمونیوم یا اوره اضافه کرد. برای افزایش pH میتوان از آهک با پایه منیزیم استفاده نمود و برای کوددهی از کودهای پایه نیتراتی استفاده گردد.
تهویه و تغذیه لیلیوم با دیاکسیدکربن
رطوبت نسبی بهینه در گلخانه تولید لیلیوم در حدود 85-80 درصد است.
نکتهای که همیشه در خصوص تهویه باید به خاطر داشت آن است که کم کردن سریع رطوبت گلخانه خطر نابسامانی سوختگی و پیچش برگ را به شدت افزایش میدهد. با استفاده از سایهدهی و هوادهی به موقع و آبیاری صحیح از این مشکل میتوان جلوگیری کرد.
تغذیه با دی اکسید کربن تا غلظت 1000 پیپیام میتواند کیفیت گل را افزایش دهد و تعداد روز تا گلدهی را کاهش دهد. البته همان گونه که قبلاً مطرح شده است نور و دما نیز باید متناسب با این کار افزایش یابد. بهتر است دمای 20-18 درجه و نور تکمیلی تا حدود 5000 لوکس در زمان تغذیه با دی اکسید کربن در گلخانه حفظ شود تا اثر دی اکسید کربن از اولین دقایقی است که گیاه نور دریافت میکند و حتی تا 24 ساعت نیز می تواند ادامه یابد. ولی معمولاً این کار چندین ساعت در روز ادامه مییابد. طی ساعات تغذیه با دی اکسید کربن دریچههای گلخانه باید بسته باشد و تهویه به حداقل برسد.
نگه داری و داشت لیلیوم
برخی از ارقام نیازمند فراهم آوردن یک تا دو لایه قیم نگهدارنده هستند. معمولاً مرسوم است یک شبکه توری پلاستیکی در سطح بستر پس از کاشت پهن شود و متناسب با رشد گیاه به آرامی از زمین بالاتر آورده شود.
