لیسه سیب
سیب درختی یکی از انواع درختان مثمر در نواحی معتدل و کوهستانی است که در سراسر دنیا کشت و مصرف می شود. سیب دارای ارقام گوناگونی است که هر یک خواص و ویژگی های ظاهری و کیفی خود را دارند. این گیاه یکی از درختان محبوب برای احداث باغات در سراسر دنیا به ویژه در ایران می باشد. سیب در تمام مراحل زیستی خود می تواند به آفات مختلفی دچار شود که یکی از این آفات لیسه سیب است که می تواند خسارات زیادی را به بار آورد.
مشخصات ظاهری لیسه سیب
لیسه سیب با نام علمی Hyponomeuta malinellus Zell و نام انگلیسی Apple Ermine Moth یکی از آفات مهم سیب است که گاهی به گلابی ،گوجه،آلو، به و بادام نیز حمله می کند ودراکثر نقاط کوهستانی و سردسیر کشور وجود دارد.
مناطق انتشار و نحوه خسارت لیسه سیب
عرض حشره کامل با بالهای باز 21 -21/8 میلی متر است. با های رویی به رنگ سفید و روی هر یک به طور متوسط 19-18 عدد نقطه سیاه وجود دارد. تخم ها در زیر پوششی به نام پولک گذاشته می شوند. رنگ پولک ها ابتدا زرد وبه تدریج متمایل به قرمزجگری و در نهایت خاکستری تیره می شوند. لاروهای این آفت به رنگ خاکستری روشن یا سفید مایل به زرد کمرنگ و پوشیده از خالهای تیره است.
شفیره به طول 7- 8 میلی متر و قهوه ای رنگ است پیله ها معمولأ به طور دسته جمعی و عمود بر زمین روی شاخه ها و تنه درختان مشاهده می شوند.
سیکل زندگی لیسه سیب
لیسه سیب بصورت لاروهای سن اول در زیر پولک تخم زمستانگذرانی می کند. همزمان با باز شدن جوانه های برگی لاروهای سن یک از زیر پولک خارج شده و در کنار جوانه ها و انتهای برگهای در حال باز شدن جمع می شوند. در مناطق سردسیر جیرفت این زمان اواخر فروردین ماه می باشد. در این مرحله لاروها به داخل پارانشیم برگ نفوذ کرده و به صورت مینوز فعالیت می کنند.لاروها بصورت گروهی فعالیت کرده و اولین تغییر جلد لاروی در داخل دالان ها انجام می شود.پس از آن بطور گروهی دالان ها را ترک کرده و در شاخ و برگ درخت شروع به بافتن لانه اجتماعی می کنند. در این لانه ها تغذیه از برگها به شدت ادامه پیدا می کند. شروع دوره شفیرگی با تشکیل پیله آغاز می گردد. طول دوره شفیرگی در مناطق مختلف متفاوت است و معمولأ 11 22 روز طول می کشد. پس از - آن پروانه ها خارج شده و پس از مدتی پرواز و جفت گیری، روی شاخه های جوان یک ساله تخم ریزی می کنند. تخم ها تفریخ شده ولارو های سن اول از اوایل تابستان تا بهار سال بعدرا در زیرپولک سپری می کنند. این آفت یک نسل در سال دارد.
دشمنان طبیعی لیسه سیب
دو گونه زنبورCampoletis ensator، Pimpla turionellae از خانواده Ichneumonidae پارازیتوئید شفیره های آفت هستند.
روش مبارزه با لیسه سیب
بهترین زمان مبارزه شیمیایی زمانی است که جوانه های برگی تازه شروع به باز شدن کرده اند و قبل از شکفتن شکوفه ها. این سمپاشی به دلیل آنکه اولأ بر علیه لاروهای سن اول که به سم حساس هستند، انجام می شود و دومأ به دلیل آنکه لاروها هنوز لانه های توری را درست نکرده اند بسیارکارساز است. ضمن اینکه در این زمان خسارت در مراحل اولیه بوده وبه درختان در واقع آسیب جدی وارد نشده است. سموم قابل توصیه جهت کنترل لیسه سیب شامل دیازینون، تیودان، مالاتیون و گوزاتیون در غلظت 2 – 1/5 در هزار می باشد.
تفاوت لیسه میوه با لیسه سیب
1. پروانه لیسه میوه زودتر از لیسه سیب شروع به پرواز می کند.
2. در لیسه میوه، لاروها از زیر پولک زمستانه که بیرون آمدند، داخل بافت پارانشیم برگ نمی شوند، بلکه در روی برگ های جوان پراکنده شده، مشغول بستن تار و تغذیه می شوند.
3. لاروهای لیسه میوه تک تک در قسمت های مختلف درخت به خصوص بین برگ ها در پیله سفیدرنگ به شفیره تبدیل می شوندو پیله ها برخلاف لیسه سیب به طور متراکم و گروهی در نزدیکی هم قرار ندارد.
کنترل لیسه سیب
برای کنترل کردن آن از سموم رایج و توصیه شده پس از متورم شدن جوانه ها و درست قبل از بازشدن گل ها استفاده شود.
