بابونه آلمانی و ترکیبات شیمیایی بابونه آلمانی

در قرن حاضر، تحقیقات گسترده ای بر روی گیاهان دارویی انجام شده و داروهایی با ماده مؤثره طبیعی افق های جدیدی را برای جامعه پزشکان و داروسازان پژوهشگر گشوده است، به طوری که در حال حاضر حدود یک سوم داروهای مورد استفاده در جوامع انسانی را داروهایی با منشأ طبیعی و گیاهی تشکیل می دهد.

در دهه اخیر در کشورهای مطرح در زمینه تولید گیاهان دارویی و بابونه، مانند مجارستان، ایتالیا و اسلواکی بررسی های تنوع ژنتیکی بر اساس خصوصیات مورفولوژیک و ترکیبات اسانس به منظور به‌کارگیری در برنامه های به نژادی صورت گرفته است و توده های برتر نسبت به ارقام اصلاح شده شناسایی گردیده اند. بابونه آلمانی از مهم‌ترین گیاهان دارویی شناخته شده توسط انسان و یکی از پرمصرف ترین گیاهان دارویی در جهان است که هر ساله مقادیر فراوانی از آن در صنایع داروسازی، آرایشی - بهداشتی و صنایع غذایی استفاده می شود و عمدتاً به منظور استفاده از اسانس آبی رنگ آن کشت می شود. حدود  120ترکیب در گل بابونه تاکنون شناسایی شده است. ترکیب فعال دارویی در اسانس گل بابونه شامل کامازولن، بیسابولول، آلفا بیسابولول، اکسید بیسابولول، فلاونوئیدها، ویتامین ث، کومارین، مواد موسیلاژی و دیگر ترکیبات ترپنی هستند. کیفیت و کمیت ترکیبات ترپنی در اسانس گل بین ارقام مختلف بابونه متفاوت است و به مرحله نموی و شرایط کشت گیاه بستگی دارد. اسانس در قسمت های پایینی گلچه‌های لوله‌ای به شکل قطراتی کروی در کیسه‌ها و مجاری ترشحی شیزوژن که با ایجاد شکاف در جدار حد فاصل سلول‌ها به وجود می آیند تشکیل می‌شود. مقدار اسانس گل‌ها متفاوت است و به شرایط اقلیمی محل رویش گیاه بستگی دارد و بین  4/0تا  5/1درصد است. تحقیقات انجام شده در ایران و سایر کشورها نشان می دهد که نه تنها در بین گونه‌های مختلف بابونه بلکه در بین افراد یک گونه که در شرایط اقلیمی متفاوت می‌رویند از نظر کمیت و کیفیت مواد موثره تفاوت های بسیار زیادی وجود دارد. از این رو بابونه را از نظر تیپ های شیمیایی می توان به گروه های مختلفی طبقه بندی کرد. در این رابطه اسانس بعضی از آنها از مقدار زیادی کامازولن برخوردار است، در حــالی که بعضی دیگر فاقد آن می شد.

 10تا  20درصد اسانس را کامازولن (نقش موثری در معالجه تورم دارد) تشکیل می‌دهد به هر حال، اسانس هایی که حاوی مقادیر بالایی از کامازولن و بیسابلول باشند، اسانس های با کیفیت خوب نامیده می شوند. معمولا  12تا  20درصد اسانس بابونه را کامازولن تشکیل می دهد که یک سزکویی ترپن است. سزکوئی ترپن ماتریسین یکی از ترکیبات بسیار فعال گل های بابونه است و بسیار ناپایدار است و در طول تقطیر بخار به کامازولن تبدیل می شود، این ترکیب آبی رنگ منجر به آبی شدن رنگ اسانس بابونه می شود هر چقدر مقدار کامازولن بیشتر باشد اسانس به رنگ آبی تیره (شبیه جوهر آبی رنگ) مایلتر است. آلفا بیسابلول اکسید  B ، Aو هر دو از آلفا بیسابلول به وجود می آیند. فلاونوئیدها از ترکیبات دیگر گل بابونه هستند. مهم‌ترین این فلاونوئیدها عبارتند از: آپی جنین، گلوکوزید و لوتئولین، ویتامین ث، کومارین ها، مواد موسیلاژی و ترکیبات پکتینی نیز از ترکیبات دیگر گل بابونه می باشند.

نشا بابونه آلمانی
5,000 تومان

مصارف دارویی بابونه آلمانی

بابونه آلمانی به عنوان گیاه دارویی مورد استفاده در طب سنتی و نیز گیاه دارویی موثر در فارماکوپه های معتبر جهان به ثبت رسیده است. بابونه آلمانی طبق نظر مونوگراف کمیسیون دارویی آلمان دارای وضعیت درمانی مثبت است و در مونوگراف ارائه شده به وسیله متخصصین گیاهان دارویی اروپا و سازمان بهداشت جهانی به ترتیب دارای رتبه های 6و  1درمانی می باشد. قسمت های مورد استفاده بابونه سرگل های خشک گیاه و اسانس روغنی حاصل از تقطیر گل ها یا عصاره های مایع.کلاهپرکها به صورت تازه و خشک شده مورد استفاده قرار می‌گیرند. درهنگام روز وقتی گل‌ها باز هستند، فعالیت ترکیبات در آن‌ها در بالاترین سطح قرار دارد که باید برداشت شوند. کلاهپرکها حاوی روغن‌های فرار است که دارای ترکیبات ضد آلرژیک می‌باشد.

موارد استفاده بابونه و خواص بابونه آلمانی

بابونه به صورت استعمال خارجی جهت درمان التهاب های پوست و مخاط و دیگر ناراحتی های پوستی (مانند زخم های جراحی) به کار می رود و به شکل خوراکی برای درمان سوءهاضمه های عصبی (در بزرگسالان و کودکان)، التهابات روده، اسهال، بیماری سفر و اضطراب خفیف مورد استفاده قرار می گیرد. روغن فرار این گیاه به صورت بخور برای درمان زکام بینی، التهاب و تحریک موجود در سیستم تنفسی تجویز می گردد. بابونه جهت درمان اختلالات گوارش از قرن یکم میلادی مورد استفاده قرار می گرفته است. مصرف آن برای کودکان بسیار مناسب است. گیاهی با ارزش برای برطرف کردن درد، سوء هاضمه، اسیدیته، ورم معده، باد، قولنج و نفخ معده است. برای درمان فتق، زخم پپتکی، بیماری کرون ( crohn disease)و سندرم رودهای تحریک پذیر مصرف می‌شود. بابونه حاوی اسپیرواتر است، ماده‌ای که قویاً خاصیت ضد اسپاسم، شل کننده و تسکن هیجانات عصبی و درد ماهیچه‌ای و برطرف کننده درد قاعدگی دارد و همچنین تحریکات و هیجانات را برطرف کرده و باعث ایجاد خواب به ویژه در کودکان می‌شود. در مطالعات آزمایشی بر روی انسان اثرات ضد التهابی(مثلاً بر روی روده)، ضد عفونی کنندگی، ضد تشنج و تسکین دندگی مشخص شده است که مربوط به اثرات سسکوئی ترپن ها و فلاونوئیدها می باشد. اثرات آنتی بیوتیکی و ضد التهابی نیز در موارد استعمال خارجی به اثبات رسیده است. بابونه برای تب یونجه و آسم مفید است. پرو آزولنها در اثر تقطیر با بخار آب در بابونه تولید کامازولی می‌کند که مشخصاً خاصیت ضد آلرژیک دارد. در تب های هر روزه روغن بابونه را بر تن مالند و در تب های کهنه آنرا در اواخر تب می‌خورند مفید است. در مصرف خارجی می‌تواند برای زخم، خراش و اگزما استفاده می‌شود و باعث تسکین و تسلی خستگی چشم می‌گردد. بابونه مغز را تقویت می کند، در مداوای سردرد سرد، تخلیه سر از مواد ناسازگار موثر است. زخم های دهان را بهبود می بخشد. هر نوع از بابونه به ویژه بابونه‌ای که گل ارغوانی دارد در دفع سنگ کلیه موثراست. در علاج دردهای سرد و گرم مثانه بابونه را بر مثانه می‌بندند. اگر در آب بابونه نشینند، یا انرا تناول نمایند داروی بیماری (ایلاوس ) است.

طرز تهیه و نحوه مصرف آلمانی

احتیاط: گیاه تازه ممکن است باعث امراض جلدی شود. گاهی اوقات به دلیل جمع آوری گیاه  Anthemis cotulaو اختلاط آن با بابونه آلمانی واکنش های حساسیتی ایجاد شود که به دلیل وجود ماده حساسیت زای آنتکوتولید در گیاه اخیر است و به اثرات بابونه مربوط نمی شود.

کرم: روی زخم یا محل خارش پوست مالیده شود. محصولی به نام کامیلوسان که چند سال است ارائه شده دارای اثرات درمانی خوبی بر روی اختلالات و ناراحتی های پوستی است. کرم ها و فرآورده های نیمه جامد باید حاوی  3-10درصد گیاه خام باشند.

دم کرده: یک یا دو قاشق چای‌خوری به صورت دم کرده برای خوب خوابیدن در شب یک فنجان نوشیده شود. برای آرامش کودکان حساس و بسیار خسته، چهار قاشق چای‌خوری گیاه خشک شده در  500میلی لیتر آب نوشیده شود.

اسانس: برای محل خارش و سوزش تاول کهنه بچه ترکیب  5قطره با  20میلی لیتر روغن حامل به کار رود.

پماد: روی زخم یا پوست ملتهب شده مالیده شود. بوسیله قوت سست کنندگی و تحلیل که در آن موجود است ورم های گرم را فرونشاند و تصلبات کم را نرم می‌کند .

تنتور: برای سندرم تحرک پذیر روده‌ای یک قاشق چای‌خوری با  100میلی لیتر آب سه مرتبه در روز استفاده شود.  1-4میلی لیتر از تنتور اتانول به نسبت .1:1

خواص درمانی بابونه آلمانی

1- بیست تا سی گرم از ان را در سیصد گرم آب جوش دم کنید و آب صاف کرده آن را سه قسمت نموده و صبح و ظهر و شب هر بار یک قسمت آن را قبل از غذا بنوشید. محرک و رقیق کننده است، در موراد ضعف هاضمه و هیستری و برای تسکین تب‌های نوبه‌ای استفاده می‌شود، موجب افزایش ترشح صفرا می‌گردد، ضد اسپاسم است، از طاعون پیشگیری می‌کند. تب را تسکین می‌دهد، مسکن

درد مثانه است، برای رفع صدا و درد معده نافع است. سنگ مثانه را خرد می‌کند.

 2- اگر آن را همراه با چای دم کنید و بنوشید. باد شکن و معرق است.

 3- خوردن انگشت پیچ آن برای تسکین سرفه و رفع خونروی از سینه و درمان تنگی نفس نافع است.

 4- ضماد پخته آن برای نرم کردن ورم های سفت استفاده می‌شود.

 5- یک کیلو از آن را در یک لیتر آب بیست دقیقه بجوشانید و بر سر بمالید، برای شفاف کردن و طلایی کردن رنگ موهای‌ بور و برای بور کردن رنگ موهای بلوطی موثر است.

 6- آب جوشانیده غلیظ آب برای شستشو و ضد عفونی و التیام زخم بسیار موثر است.